Bildiririk ki, ƏDV-nin məqsədləri üçün vergi tutulan əməliyyatın aparıldığı vaxt Vergi Məcəlləsinin 166-cı maddəsi ilə tənzimlənir. Vergi Məcəlləsinin 01.01.2020-ci il tarixədək qüvvədə olan 166.1-ci maddəsində qeyd olunmuşdur ki, bu maddədə başqa hallar nəzərdə tutulmamışdırsa, vergi tutulan əməliyyatın vaxtı həmin əməliyyat üçün ödəmə 30 gün müddətində həyata keçirildikdə ödəmənin həyata keçirildiyi, ödəmə 30 gündən sonra həyata keçirildikdə isə ƏDV-nin elektron vergi hesab-fakturasının verildiyi vaxt sayılır. Mallar (işlər, xidmətlər) təqdim olunduqdan sonrakı 5 gün ərzində ƏDV-nin elektron vergi hesab-fakturası verilmirsə və ödəmə 30 gün ərzində həyata keçirilmirsə, vergi tutulan əməliyyatın aparıldığı vaxt malların (işlərin, xidmətlərin) göndərildiyi və ya təqdim edildiyi vaxt hesab olunur.

Eyni zamanda Vergi Məcəlləsinin 166.2-ci maddəsinin 2019-cu ildə qüvvədə olan redaksiyasına əsasən ödəmə bu Məcəllənin 166.1.1-ci və ya 166.1.2-ci maddələrində göstərilən müddət başlananadək həyata keçirildikdə, ödəmədən sonrakı 5 gün ərzində ƏDV-nin elektron vergi hesab-fakturası verilmirsə, vergi tutulan əməliyyat ödəmə həyata keçirildikdə aparılmış sayılır. Vergi tutulan əməliyyat üçün iki və ya daha çox ödəmə aparılırsa, hər ödəmə ödəniş miqdarında ayrıca əməliyyat üçün həyata keçirilmiş sayılır.

Qeyd olunanlara əsasən sorğuda göstərilən halda təqdim ediləcək mallara görə avans qaydasında ƏDV depozit hesabına ödənilmiş məbləğlər üzrə ƏDV-nin hesablanması qanununvericilikdə nəzərdə tutulmadığından mallar (işlər, xidmətlər) təqdim olunduqdan sonrakı 5 gün ərzində ƏDV-nin elektron vergi hesab-fakturası verilmirsə və ödəmə 30 gün ərzində həyata keçirilmirsə, vergi tutulan əməliyyatın aparıldığı vaxt malların (işlərin, xidmətlərin) göndərildiyi və ya təqdim edildiyi vaxt hesab olunur .

Məlumat üçün bildiririk ki, 01.01.2020-ci il tarixdən etibarən təqdim edilən mallar (işlər və xidmətlər) görə ƏDV tutulan əməliyyatın vaxtı həmin malların (işlərin, xidmətlərin) ƏDV-siz dəyərinin ödənildiyi vaxtla müəyyən olunur.

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 1 yanvar 2020-ci il tarixədək qüvvədə olan 166-cı maddəsi.

Bildiririk ki, Vergi Məcəlləsinin 164.1.34-cü maddəsinə əsasən bilavasitə kənd təsərrüfatı təyinatlı suvarma və digər qurğuların, maşınların, avadanlıqların və texnikaların, habelə siyahısı müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum) tərəfindən təsdiq olunmuş kənd təsərrüfatı texnikasının ehtiyat hissələrinin istehsalı, idxalı və satışı ƏDV-dən azaddır.

Eyni zamanda Vergi Məcəlləsində kənd təsərrüfatı təyinatlı qurğuların quraşdırılması xidmətlərinin ƏDV-dən azad olması nəzərdə tutulmur. Buna əsasən ƏDV ödəyicisi tərəfindən göstərilən quraşdırma xidmətlərinin tam dəyərinə (quraşdırma ilə bağlı çəkilən xərclər daxil olmaqla formalaşan dəyər daxil olmaqla) 18 faiz dərəcə ilə ƏDV tətbiq edilir.

Bunlarla yanaşı bilavasitə kənd təsərrüfatı təyinatlı qurğuların quraşdırılması həmin malların satıcıları tərəfindən həyata keçirildikdə bu zaman quraşdrma xidmətlərinin dəyəri satılan malların dəyərinə aid edilir.

Əlavə olaraq bildirirk ki, istixanaların quraşdırlmasında istifadə olunan metal konstruksiyalardan və digər materiallardan ibarət qurğuların bilavasitə kənd təsərrüfatlı təyinatlı olması ilə bağlı Azərbaycan Respublikasının Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinə müraciət etməyiniz tövsiyə olunur.

Qeyd edilən əməliyyatlar üzrə işin faktiki halları ilə bağlı müvafiq təsdiqedici sənədlərlə birlikdə qeydiyyatda olduğunuz vergi orqanına müraciət etməyiniz tövsiyə olunur.

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 164-cü və 171-ci maddələri.

Bildiririk ki, rezident tərəfindən qeyri-rezidentlə malların təqdim edilməsi ilə bağlı bağlanmış müqavilə əsasında həmin malların qablaşdırılmasına görə edilmiş ödənişlər qeyri-rezidentin Azərbaycan mənbəyindən əldə olunan gəlirlərinə aid edilmədiyindən həmin ödənişlər ödəmə mənbəyində vergiyə cəlb edilmir.

Belə ki, Vergi Məcəlləsinin 125.1.5-ci maddəsinin müddəalarına əsasən qeyri-rezidentin, Vergi Məcəlləsinin 13.2.16-cı maddəsi ilə Azərbaycan mənbəyindən əldə olunan gəliri kimi müəyyən edilən və qeyri-rezidentin Azərbaycan Respublikasının ərazisindəki daimi nümayəndəliyinə aid olmayan işlərin görülməsindən və ya xidmətlərin göstərilməsindən əldə edilən gəlirləri və Azərbaycan mənbəyindən əldə edilən digər gəlirlər üzrə ödəmələrindən ödəmə mənbəyində xərclər çıxılmadan 10 faiz dərəcə ilə vergi tutulur.

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 125-ci maddəsi.

Bildiririk ki, sorğuda göstərilən halda satışın artırılması ilə bağlı tətbiq edilən endirim məbləğləri malların (işlərin, xidmətlərin) təqdim edilməsi ilə bağlı olmadığı halda həmin məbləğlər şirkətin satışdankənar gəlirlərinə aid edilməklə mənfəət vergisinə cəlb edilir. Bununla yanaşı satışdankənar gəlirlər ƏDV-nin vergitutma obyektini yaratmır.

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 13-cü, 104-cü və 159-cu maddələri.

Sorğunuzda qeyd olunan məsələ ilə bağlı İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidmətinin rəsmi məlumatı ilə buradan tanış ola bilərsiniz. 
 

Bildiririk ki, İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidməti tərəfindən iqtisadi fəaliyyət növlərinin iyerarxiyasına yeni "alt səviyyə" əlavə edilib. Alt səviyyə mövcud olan hər bir 5 rəqəmli fəaliyyət növünə 7 rəqəmli alt fəaliyyət növləri əlavə edilməklə yaradılıb.

Sorğunuzda qeyd olunan fəaliyyəti yeni təsnifatda 6201001-6201002-6201003 aralığındakı fəaliyyət kodlarından birini seçərək həyata keçirə bilərsiniz. 7 rəqəmli alt fəaliyyət növlərinin siyahısı ilə aşağıdakı link vasitəsilə (İqtisadi fəaliyyət növlərinin təsnifatı) tanış olmaq olar:

https://www.taxes.gov.az/az/page/bir-pencere

Eyni zamanda, uçota alınarkən vergi orqanına təqdim etdiyiniz ərizədəki fəaliyyət növünün dəyişdirilməsi üçün yeni fəaliyyət növünü müvafiq xanada qeyd etməklə qeydiyyatda olduğunuz vergi orqanının əhatə dairəsinə aid olan vergi ödəyicilərinə xidmət mərkəzlərinə müvafiq ərizə forması ( “Fiziki şəxsin uçotu haqqında ərizə”) təqdim olunmalıdır. Gücləndirilmiş elektron imzanız (o cümlədən Asan İmza) və ya istifadəçi kodu, parol və şifrəniz olduqda isə İnternet Vergi İdarəsi portalı üzərindən qeyd olunan əməliyyatı elektron qaydada yerinə yetirə bilərsiniz. Bu barədə ətraflı məlumatı səhifəmizin “Elektron Xidmətlər” bölməsindəki ““Fiziki şəxsin uçot məlumatlarının onlayn dəyişdirilməsi”elektron xidmətləri üzrə inzibati reqlamentlər vasitəsilə əldə edə bilərsiniz.

Eyni zamanda vergi ödəyicisinin istifadəçi kodu, parol, şifrəsi və ya gücləndirilmiş elektron imzası (o cümlədən Asan İmza) olduqda, İnternet Vergi İdarəsinin “Onlayn kargüzarlıq və e-VHF” bölməsinə daxil olaraq “Yeni müraciət” bölməsindən uçotda olduğu vergi orqanına soyadın dəyişdirilməsi ilə bağlı sərbəst məzmunlu ərizəyə şəxsiyyət vəsiqəsi və müvafiq ərizə formasını (“Fiziki şəxsin uçotu haqqında Ərizə” formasını çap edib doldurduqdan sonra) skan edib qoşma fayl şəklində əlavə etməklə müraciət edə bilər.

Həmçinin bildiririk ki, Vergi Məcəlləsinin 220.12-ci maddəsinə əsasən, hüquqi şəxslər və fərdi sahibkarlar tərəfindən pul vəsaitlərinin nağd qaydada bank hesablarından çıxarılmasına görə 1 faiz dərəcəsi ilə sadələşdirilmiş vergi hesablanır.

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 33-cü və 34-cü maddələri, Vergilər Nazirliyinin Kollegiyasının 07.10.2013-cü il tarixli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Fiziki şəxsin uçot məlumatlarının onlayn dəyişdirilməsi” elektron xidməti üzrə inzibati reqlament, Azərbaycan Respublikası Vergilər Nazirliyinin Kollegiyasının 1917050000006200 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş Fiziki şəxslərin uçota alınması, yenidən uçota alınması və uçotdan çıxarılması Qaydaları.

Bildiririk ki, nağd pul hesablaşmaları aparılan zaman alıcıya çek təqdim etmək və həmin çeklərdə qanunvericiliklə müəyyən edilmiş məlumatların əks etdirilməsini təmin etmək pərakəndə ticarət və ictimai iaşə fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslərin vəzifəsidir.  

Qarşılaşdığınız vergidən yayınma və vergi qanunvericiliyinin pozulması faktları barədə ətraflı məlumatla qeyri-anonim olaraq saytımızın “Müraciətlər” bölməsinin "Onlayn müraciətlər" alt bölməsinə, Dövlət Vergi Xidmətinin Çağrı Mərkəzinə (195-1) və ya vergi ödəyicilərinə xidmət mərkəzlərinə müraciət edə bilərsiniz: 

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 16.1.8-ci, 50.8-ci, 58.7-ci maddələri.

Cavab 1) Sorğuda qeyd olunan əməliyyatın ƏDV-yə 18 faiz dərəcə ilə cəlb olunan əməliyyat olması qənaətinə gələrək bildiririk ki, birinci halda geri qaytarılmış malın dəyəri (2000 manat) sentyabr ayı üzrə təqdim edilən “Əlavə dəyər vergisinin bəyannaməsi”nin 319.1 kodlu (ƏDV-yə cəlb olunan AZALDILAN dövriyyələr üzrə ƏDV-nin hesablanması) sətrinin “Dövriyyə məbləği” sütununda əks etdirilməklə yanaşı, bəyannamənin 307.1 kodlu (ƏDV-yə 18 faiz dərəcə ilə cəlb olunan əməliyyatlar üzrə) sətrinin “Hesabat dövründə (ay) ərzində silinən debitor borc məbləği” sütununda qeyd edilməlidir.

Cavab 2) İkinci halda bildiririk ki, elektron qaimə-fakturanın VÖEN-nin səhv göstərilməsi səbəbindən ləğv olunması ƏDV məqsədləri üçün vergitutma obyektinə təsir etmədiyi üçün (elektron qaimə-fakturanın ləğv edilməsi malın (işin, xidmətin) faktiki olaraq təqdim edilməsi halını istisna etmir) 2020-ci ilin fevral ayı üçün təqdim edilmiş “Əlavə dəyər vergisinin bəyannaməsi” üzrə hər hansı düzəlişin edilməsi və ya e-qaimənin ləğv olunduğu dövr üzrə dəqiqləşdirmə aparılmasına zərurət yaranmır.

Bildiririk ki, vergi orqanı tərəfindən kameral vergi yoxlaması zamanı vergi bəyannamələrindəki məlumatlar müqayisə edilməklə araşdırılır, kənarlaşmalar müəyyən edildikdə vergi ödəyicisinə uyğunsuzluq məktubları göndərilərək onların aradan qaldırılması məqsədi ilə müvafiq məlumatlar istənilir, izahlı məlumatlar təqdim edildikdə isə onlar nəzərə alınır.

Həmçinin bildiririk ki, hesabat dövrü ərzində dövriyyəsi olmayan, lakin müəyyən xərcləri olan, elektron qaimə-faktura əldə edən vergi ödəyicisinin fəaliyəti kameral vergi yoxlaması zamanı risk meyarı kimi qəbul edilir. Bununla bağlı vergi orqanı vergi ödəyicisindən əlavə məlumat, sənəd və izahat tələb edə bilər.

Əsas: Vergi Məcəllərinin 23-cü və 37-ci maddələri.

Bildiririk ki, Vergi Məcəlləsinin 159.5-ci maddəsi ƏDV məqsədləri üçün vergitutma obyektini müəyyən edilməsi üçün tətbiq olunur və mallar (işlər, xidmətlər) ƏDV ödənilməklə əldə edilmişdirsə və ödənilmiş ƏDV məbləği Vergi Məcəlləsinin 175-ci maddəsinə uyğun olaraq əvəzləşdirilmişdirsə və ya əvəzləşdirmə hüququ olmuşdursa, həmin malların (işlərin, xidmətlərin) qeyri-kommersiya məqsədləri üçün istifadə edilməsi, fövqəladə hallardan başqa, malların itməsi, əskik gəlməsi, xarab olması, tam amortizasiya olunmadan uçotdan silinməsi və ya oğurlanması zamanı ödənilmiş ƏDV məbləği dövlət büdcəsinə hesablanır. Bu zaman malların (işlərin, xidmətlərin) dəyəri və ödənilmiş ƏDV məbləği mənfəət vergisinin məqsədləri üçün gəlirdən çıxılan xərclərə aid edilmir.

Göründüyü kimi, Vergi Məcəlləsinin 159.5-ci maddəsində qeyd olunan hallar gəlirin əldə edilməsi ilə bağlı olmadığına görə həmin malların (işlərin, xidmətlərin) dəyərinin “Mənfəət vergisinin bəyannaməsi”ndə gəlir kimi əks etdirilməsi nəzərdə tutulmamışdır.

Əlavə olaraq bildiririk ki, malların itməsi, əskik gəlməsi, xarab olması kimi halların baş verməsi nəticəsində vergidən yayınma sxemi müəyyən edildikdə və əsas məqsəd vergi üstünlüyü əldə etmək olduqda bu hal vergi orqanı tərəfindən təqdimetmə kimi qiymətləndirilə və həmin malların bazar qiymətləri nəzərə alınmaqla ƏDV və mənfəət vergisinə cəlb oluna bilər.

Sorğuda göstərilən və digər əməliyyatlar üzrə müxabirləşmələrin aparılması ilə bağlı aidiyyəti üzrə Azərbaycan Respublikasının Maliyyə Nazirliyinə müraciət etməyiniz tövsiyə olunur.

Azərbaycan Respublikasının ərazisində sərnişin və yük daşımalarını (o cümlədən taksi ilə) həyata keçirən şəxs sadələşdirilmiş verginin ödəyicisi kimi hər bir avtomobil nəqliyyatı vasitəsi üçün Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyindən, Bakı şəhərinin inzibati ərazisində avtomobil nəqliyyatı ilə müntəzəm şəhərdaxili sərnişindaşıma və taksi minik avtomobilləri ilə sərnişindaşıma həyata keçirildikdə isə Bakı Nəqliyyat Agentliyindən təqvim ayının sonunadək öz istəklərinə uyğun olaraq növbəti ay, rüb, yarımil və ya il üçün ciddi hesabat blankı olan "Fərqlənmə nişanı" almalıdırlar. 

Azərbaycan Respublikasının ərazisində sərnişin və yük daşımalarını (o cümlədən taksi ilə) həyata keçirən şəxs sadələşdirilmiş verginin ödəyiciləri kimi hər bir avtomobil nəqliyyatı vasitəsi üçün Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyindən, Bakı şəhərinin inzibati ərazisində avtomobil nəqliyyatı ilə müntəzəm şəhərdaxili sərnişindaşıma və taksi minik avtomobilləri ilə sərnişindaşıma həyata keçirildikdə isə Bakı Nəqliyyat Agentliyindən "Fərqlənmə nişanı" almaq üçün vergi ödəyicisinin ərizəsinə həmin fəaliyyət üçün sadələşdirilmiş verginin və məcburi dövlət sosial sığorta haqqının ödənilməsini təsdiq edən bank ödəniş sənədi əlavə edilməlidir. Bank ödəniş sənədində avtomobil nəqliyyatı vasitəsinin dövlət qeydiyyat nişanının seriya və nömrəsi aydın göstərilməlidir. 

Avtomobil nəqliyyatı vasitələri ilə sərnişin və yük daşımalarını həyata keçirən hüquqi şəxslər və hüquqi şəxs yaratmadan sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan fiziki şəxslər hesablanmış vergini və məcburi dövlət sosial sığorta haqqını tam məbləğdə dövlət büdcəsinə ödədikdən sonra onlara "Fərqlənmə nişanı" verilir.

Mülkiyyətində və ya istifadəsində olan avtonəqliyyat vasitəsi ilə respublika ərazisində taksi ilə sərnişin daşımaları həyata keçirən şəxs olan sadələşdirilmiş vergi ödəyicisinin vergisi 1 ədəd nəqliyyat vasitəsi üçün Bakı şəhərində (kənd və qəsəbələr daxil olmaqla) və Bakı şəhəri ilə ölkənin digər yaşayış məntəqələri arasında 18 manat, Abşeron rayonu, Sumqayıt, Gəncə şəhərlərində və həmin rayon və şəhərlərlə digər yaşayış məntəqələri arasında (Bakı və onun kəndləri istisna olmaqla) 13,5 manat, digər şəhər və rayonlarda və həmin şəhər və rayonlarla digər yaşayış məntəqələri arasında isə 9 manat təşkil edir.

“Sosial sığorta haqqında” Qanuna əsasən avtomobil nəqliyyatı vasitələri ilə ölkədaxili (şəhərlərarası və rayonlararası, şəhərdaxili və rayondaxili) sərnişin daşımaları (o cümlədən taksi ilə) fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslərin ödəməli olduğu sosial sığorta haqqının məbləği minimum aylıq əməkhaqqının 6 faizi həcmində müəyyən edilmişdir. Bakı şəhərində taksi fəaliyyətini həyata keçirən şəxs minimum aylıq əməkhaqqının 6 faizinə 2 əmsal tətbiq etməklə hər ay üçün 30 manat sosial sığorta haqqı ödəməlidir. 

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 218-ci, 220-ci, 221-ci maddələri, "Sosial sığorta haqqında" Azərbaycan Respublikasının 18 fevral 1997-ci il tarixli 250-IQ nömrəli Qanunu.

Bildiririk ki, vergi ödəyicisi kağız daşıyıcısında ərizə ilə, artıq tərtib olunmuş bəyannamə (hesabat) ilə müraciət etdikdə Dövlət Vergi Xidmətinin İnternet Vergi İdarəsində (www.e-taxes.gov.az) “Onlayn növbə” bölməsində “Növbəyə yazılmaq” xidməti vasitəsilə kağız daşıyıcıda müraciətlər üçün  "Xidmətin növü" kombosunda  "Sənədlərin kağızda qəbulu" xanasını seçməlidir. 

Bildiririk ki, pərakəndə ticarət fəaliyyəti göstərən təsərrüfat subyektlərində (obyektlərdə) malların təqdim edilməsi (satışı) nəzarət-kassa aparatı və POS-terminal tətbiq edilməklə həyata keçirilir. Belə təsərrüfat subyektlərində (obyektlərdə) malların təqdim edilməsi (satışı) zamanı alıcıya (istehlakçıya) nəzarət-kassa aparatının çeki (sahibkarlıq fəaliyyətini həyata keçirən hüquqi və fiziki şəxslərin tələbi ilə qaimə-faktura və ya elektron qaimə-faktura və ya elektron vergi hesab-fakturası) verilir. Malların dəyəri nağdsız qaydada (POS-terminal vasitəsilə) ödənildikdə, alıcıya (istehlakçıya) nəzarət-kassa aparatının çeki (sahibkarlıq fəaliyyətini həyata keçirən hüquqi və fiziki şəxslərin tələbi ilə qaimə-faktura və ya elektron qaimə-faktura, yaxud elektron vergi hesab-fakturası) ilə yanaşı, POS-terminaldan çıxarış verilir.

Göründüyü kimi, nağd pul hesablaşmaları aparılan zaman alıcıya çek təqdim etmək və həmin çeklərdə qanunvericiliklə müəyyən edilmiş məlumatların əks etdirilməsini təmin etmək pərakəndə ticarət fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslərin vəzifəsidir. Malları təqdim edərkən kassa çekini təqdim etmiş vergi ödəyicisi vəzifəsini icra etmiş hesab olunur və keçmiş dövrlərdə təqdim edilmiş mallara görə NKA çekinin verilməsi həmin şəxsin vəzifəsi deyil. 

Malları təqdim edərkən malların satıcısı NKA çekini təqdim etmədikdə qanunu pozmuş hesab olunur və bununla bağlı Vergi Məcəlləsinin 58.7-ci maddəsinə əsasən, vergi ödəyicisi kimi vergi orqanında uçotda olmayan şəxslərlə (əhali ilə) pul hesablaşmalarının aparılması qaydalarının pozulmasına, yəni nəzarət-kassa aparatları və ya ciddi hesabat blankları tətbiq edilmədən (nəzarət-kassa aparatları quraşdırılmadan, qanunvericiliklə müəyyən edilmiş formalara uyğun ciddi hesabat blankları olmadan və ya nağd ödənilmiş məbləği mədaxil etmədən), vergi orqanlarında qeydiyyatdan keçirilməmiş və ya texniki tələblərə cavab verməyən nəzarət-kassa aparatlarından istifadə etməklə əhali ilə pul hesablaşmalarının aparılmasına, nəzarət-kassa aparatlarından istifadə edilməsi dayandırıldıqda əhali ilə pul hesablaşmalarının qeydiyyatının aparılması qaydalarının pozulmasına görə vergi ödəyicisinə təqvim ili ərzində belə hallara birinci dəfə yol verildikdə 1.000 manat məbləğində, ikinci dəfə yol verildikdə 3.000 manat məbləğində, üç və daha çox dəfə yol verildikdə 6.000 manat məbləğində maliyyə sanksiyası nəzərdə tutulmuşdur.

Qarşılaşdığınız vergidən yayınma və vergi qanunvericiliyinin pozulması faktları barədə ətraflı məlumatla qeyri-anonim olaraq saytımızın “Müraciətlər” bölməsinin “Onlayn müraciətlər” alt bölməsinə, Dövlət Vergi Xidmətinin Çağrı Mərkəzinə (195-1) və ya vergi ödəyicilərinə xidmət mərkəzlərinə müraciət edə bilərsiniz.

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 16.1.8-ci, 16.1.9-cu, 50.8-ci və 58-ci maddələri.

Bildiririk ki, bütün mühasibat uçotu subyektlərində mühasibat uçotunun “Mühasibat uçotu haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə müəyyən edilmiş müvafiq mühasibat uçotu standartlarına və uçot qaydalarına uyğun aparılması məcburidir.

Texniki xidmətlərin göstərilməsi fəaliyyətini həyata keçirən sahibkar tərəfindən aparılan əməliyyatlar o cümlədən, çəkilən xərclər mühasibat sənədlərində, memorial-orderlərdə, baş kitabda, xəzinə kitabında, mal-materialın hərəkəti cədvəllərində, üzləşmə aktlarında, dövriyyə cədvəllərində və vergilərin hesablanması üçün zəruri olan digər sənədlərdə qanunvericiliklə müəyyən olunmuş qaydada rəsmiləşdirilməlidir.
Bunlarla yanaşı xidmət fəaliyyəti ilə məşğul şəxslər tərəfindən mal-materialın sərf edilməsi ilə bağlı tələb olunan sənədlər, həmin sənədlərin forması və tərtib edilməsi qaydası barədə aidiyyəti üzrə Azərbaycan Respublikasının Maliyyə Nazirliyinə müraciət edilməsi tövsiyə edilir.

Eyni zamanda bildiririk ki, Vergi Məcəlləsinin 13.2.11-ci maddəsinə əsasən mal ayrıca təqdim olunmursa xidmətin tərkib hissəsi hesab olunur. Qeyd olunan maddəyə əsasən sorğunuzda ehtiyat hissələri xidmət göstərilən zaman ayrıca təqdim edilmirsə, xidmətin tərkib hissəsi sayılır və bu zaman xidmətin müqabilində ciddi hesabat blankı olan və ödənişi təsdiqləyən mədaxil qəbzi verilməlidir. Xidmət göstərilmədiyi halda ehtiyat hissələri ayrıca təqdim olunarsa pərakəndə ticarət fəaliyyəti hesab olunur.və bu halda nağd pul hesablaşmaları NKA tətbiq etməklə həyata keçirilməlidir.

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 13.2.11-ci və 16-cı maddələri və “Mühasibat uçotu haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu.

Bildiririk ki, icarə haqqından gəlir hüquqi şəxslər üçün sahibkarlıq, fiziki şəxslər üçün isə qeyri-sahibkarlıq fəaliyyətindən gəlir hesab olunur. Hüquqi şəxs icarə haqqından əldə etdiyi gəlirlərdən həmin gəlirin əldə olunması ilə bağlı çəkdiyi xərcləri çıxdıqdan sonra 20 faiz dərəcə ilə mənfəət vergisi ödəyir. Bu halda ödəmə mənbəyində vergi tutulmur.

Fiziki şəxslərə ödənilən icarə haqqı isə vergi ödəyicisi kimi uçotda olan şəxs tərəfindən ödənildiyi halda ödəmə mənbəyində 14 faiz dərəcə ilə vergiyə cəlb olunur. 

Müraciətinizdə qeyd olunan hüquqi şəxs ƏDV ödəyicisi olduğu halda, icarə haqqının dəyərinə 18 faiz dərəcə ilə ƏDV də hesablanmalı və ödənilməlidir.

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 99.3.3-cü, 104-cü, 124-cü ,159-cu və 173-cü maddələri.

Bildiririk ki, Cahangirov Nurəddin Dadaş oğlu (VÖEN 6402685272) vergi ödəyicisi kimi uçotdadır.

“Vergi uçotuna alınmış vergi ödəyiciləri barədə məlumatın verilməsi" elektron xidmətindən istifadə edərək “VÖEN-ə görə” və “Ada görə” axtarış etməklə şəxsin vergi orqanında qeydiyyatda olması vəziyyətini müstəqil şəkildə yoxlaya bilərsiniz.

Bildiririk ki, Vergi Məcəlləsinin 16.1.11-6-cı maddəsinə əsasən vergi ödəyicisi kimi uçotda olan şəxslərə mal, iş və xidmətlərlə bağlı bu Məcəllədə nəzərdə tutulmuş qaydada elektron qaimə-faktura göndərmək vergi ödəyicsinin vəzifəsidir.

Sorğunuzda qeyd olunan halda, hüquqi şəxs tərəfindən vergi ödəyicisi kimi uçotda olan fiziki şəxsə icarə xidmətinin göstərilməsi ilə bağlı elektron qaimə-faktura təqdim edilməlidir. 

Bildiririk ki, sorğunuzda qeyd olunan məsələnin bilavasitə əmək qanunvericiliyinin tətbiqindən irəli gəldiyini nəzərə alaraq ətraflı məlumat əldə etmək üçün aidiyyəti üzrə Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinə müraciət etməyiniz daha məqsədəuyğundur.
 

Bir neçə fəaliyyət sahəsində sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan fiziki şəxslər tərəfindən məcburi dövlət sosial sığorta haqları həmin sahələr üzrə hesablanmış məcburi dövlət sosial sığorta haqqının məbləğcə ən böyüyü əsas götürülməklə müəyyən edilir.

Məlumat üçün bildiririk ki, sahibkarlıq fəaliyyəti üzrə 1 yanvar 2021-ci il tarixdən etibarən minimum aylıq əməkhaqqının tikinti sahəsində 50 faizi, digər sahələrdə 25 faizi miqdarının Bakı şəhərində 100 faizi, Sumqayıt və Gəncə şəhərlərində 90 faizi, digər şəhərlərdə 80 faizi, rayon inzibati ərazi vahidlərinin inzibati mərkəzi olan inzibati ərazi vahidlərində və qəsəbələrdə 60 faizi, kənd yerlərində 50 faizi miqdarında hər ay məcburi sosial sığorta haqqı hesablanıb ödənilməlidir. 

Göründüyü kimi, 1 yanvar 2021-ci il tarixdən etibarən sorğunuzda qeyd olunan xidmət və pərakəndə ticarət sahələri üzrə ödənilməli olan məcburi dövlət sosial sığorta haqqının məbləğləri eynidir. .

Əsas: Sosial sığorta haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu.