Bildiririk ki, “Nağdsız hesablaşmalar haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 3.3-cü maddəsinə əsasən bu Qanunun 3.5-ci maddəsinin müddəaları nəzərə alınmaqla, ƏDV məqsədləri üçün qeydiyyata alınmış vergi ödəyiciləri və vergi tutulan əməliyyatlarının həcmi ardıcıl 12 aylıq dövrün istənilən ayında (aylarında) 200.000 manatdan artıq olan ictimai iaşə fəaliyyəti ilə məşğul olan vergi ödəyiciləri tərəfindən təqvim ayı ərzində ümumi məbləği otuz min manatdan, digər vergi ödəyiciləri tərəfindən isə təqvim ayı ərzində ümumi məbləği on beş min manatdan artıq olan hesablaşmalar üzrə ödənişlər yalnız nağdsız qaydada həyata keçirilməlidir.

Nağdsız hesablaşma dedikdə bir şəxsin bank hesabından digər şəxsin bank hesabına köçürülməklə (o cümlədən ödəniş alətləri (ödəniş kartları, ödəniş tapşırığı və s.) və ödəniş vasitələri (mobil telefon aparatları, kompüter və digər avadanlıq) ilə həyata keçirilən hesablaşmalar, ödəniş terminalları ilə həyata keçirilən hesablaşmalar və birbaşa nağd qaydada satıcının bank hesabına köçürülməklə həyata keçirilən hesablaşmalar nəzərdə tutulur.

Qeyd olunanlara əsasən hüquqi şəxs ilə vergi ödəyicisi olmayan fiziki şəxs arasında bağlanmış müqavilə əsasında daşınmaz əmlakın alğı-satqı əməliyyatı üzrə 200.000 manat dəyərində vəsaitlərin nağd şəkildə notariusun depozit hesabına qoyulması nağdsız əməliyyat hesab olunur və “Nağdsız hesablaşmalar haqqında” Qanunun tələblərinə uyğundur.

Əsas: “Nağdsız hesablaşmalar haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu.

Bildiririk ki, həm vergi ödəyicisi, həm də əmək müqaviləsi əsasında fəaliyyət göstərən şəxslərə münasibətdə hər bir fəaliyyət üzrə ayrılıqda icbari tibbi sığorta və məcburi dövlət sosial sığorta haqları hesablanır. 

Əsas: “Sosial sığorta haqqında”, “Tibbi sığorta haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunları.

Bildiririk ki, Vergi Məcəlləsinin 140.1-ci maddəsinə əsasən bu maddənin məqsədləri üçün maliyyə lizinqinin obyekti əsas vəsaitlərə aid edilən daşınar və daşınmaz əmlakdır. İcarəyə verən maddi əmlakı maliyyə lizinqi müqaviləsi üzrə icarəyə verirsə, vergitutma məqsədləri üçün icarəçi əmlakın sahibi, icarə ödəmələri isə icarəçiyə verilmiş ssuda üzrə ödəmələr sayılır. Maliyyə lizinqi müqaviləsi üzrə lizinq alan qismində yalnız hüquqi şəxslər və fərdi sahibkarlar çıxış edirlər.

Göründüyü kimi əmlak icarəsinin maliyyə lizinqi hesab edilməsi üçün maliyyə lizinqi müqaviləsi üzrə lizinq alan qismində yalnız hüquqi şəxslər və fərdi sahibkarlar çıxış etməlidirlər. Maliyyə lizinqi müqaviləsi üzrə lizinq alan qismində vergi ödəyicisi olmayan şəxslər çıxış etdiyi halda həmin əməliyyatlar maliyyə lizinqi hesab edilmir.

Qeyd olunanlara əsasən sorğuda göstərilən halda maliyyə lizinqi müqaviləsi əsasında lizinq alan qismində çıxış edən fərdi sahibkarın fəaliyyətinə xitam verildiyi halda bu əməliyyat maliyyə lizinqi hesab olunmur və əmlakın icarəyə verilməsinə bərabər tutulmaqla əmlakın müəyyən dövr ərzində istifadəsinə görə aparılan ödəmələr ƏDV-yə və mənfəət vergisinə cəlb edilir.

Əlavə olaraq bildiririk ki, təsdiq olunmamış elektron qaimə-fakturalara görə maliyyə sanksiyasının tətbiq olunması vergi qanunvericiliyində nəzərdə tutulmamışdır.

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 104-cü, 140-cı, 159-cu və 164-cü maddələri.

Bildiririk ki, Vergi Məcəlləsinin 98.2.7-ci maddəsinə əsasən işəgötürən tərəfindən işçiyə (təhtəlhesab şəxsə) verilmiş təhtəlhesab vəsait Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti tərəfindən müəyyən edilmiş qaydada geri qaytarılmadıqda həmin vəsaitin məbləği işçinin muzdlu işlə əlaqədar alınan gəlirinə aid edilir.

Eyni zamanda vergi ödəyicilərin tərəfindən nağd pul vəsaitlərinin bank hesablarından çıxarılması, digər şəxslərdən qəbulu, kassaya mədaxili və təyinatı üzrə istifadəsi Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2020-ci il 30 sentyabr tarixli 365 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Vergi ödəyicilərində nağd pul vəsaitinin uçotu və kassa əməliyyatlarının aparılması Qaydası” ilə tənzimlənir.

Həmin qaydanın 2.6-cı bəndinə əsasən vergi ödəyicisinin kassasından təhtəlhesab şəxslərə nağd pul (avans) 5 (beş) iş günündən çox olmayan (ezamiyyə xərcləri istisna olmaqla) müddətə verilir. Təqvim ayı ərzində təhtəlhesab şəxslərə verilən pul vəsaitlərinin ümumi məbləği “Nağdsız hesablaşmalar haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 3-cü maddəsində göstərilən hədlərlə məhdudlaşdırılır (həmin Qanunun 3.5-ci maddəsində göstərilən malların alışı, habelə vergilərin, gömrük rüsumlarının, yığımların ödənilməsi və bank hesabına pul vəsaitinin mədaxil olunması üçün təhtəlhesab şəxslərə verilən pul vəsaitlərinin ümumi məbləği istisna olmaqla). Təhtəlhesab şəxslər tərəfindən alınmış avanslara görə məxaric sənədlərində göstərilən müddət ərzində, lakin 5 (beş) iş günündən gec olmayaraq və ya həmin müddətin sonuncu günü onların xərclənməsi barədə mühasibatlığa avans hesabatı təqdim edilir. Təhtəlhesab şəxsə verilmiş pul vəsaitlərinin müddət gözlənilmədən qaytarılması tələb edilə bilər. Pul vəsaitinin müddət gözlənilmədən qaytarılması tələb edilmədiyi halda, məxaric sənədində göstərilən müddətin sonuncu günündə pul qalığı kassaya qaytarılır.

Qeyd olunanlara əsasən işəgötürənin işçiyə (təhtəlhesab şəxsə) verdiyi təhtəlhesab vəsait Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti tərəfindən müəyyən edilmiş qaydada geri qaytarılmadığı və ya müvafiq xərc sənədi təqdim edilmədiyi halda həmin vəsaitin məbləği işəgötürən tərəfindən işçinin muzdlu işlə əlaqədar alınan gəlirinə aid edilməklə Vergi Məcəlləsinin 101-ci maddəsinə uyğun olaraq gəlir vergisinə cəlb edilir.

Əlavə olaraq bildiririk ki, “Vergi ödəyicilərində nağd pul vəsaitinin uçotu və kassa əməliyyatlarının aparılması Qaydası”nın tətbiqi ilə bağlı yaranan digər suallar barədə aidiyyəti üzrə Azərbaycan Respublikasının Maliyyə Nazirliyinə müraciət edilə bilər.

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 98.2.7-ci maddəsi və istifadəsi Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2020-ci il 30 sentyabr tarixli 365 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Vergi ödəyicilərində nağd pul vəsaitinin uçotu və kassa əməliyyatlarının aparılması Qaydası”.

Bildiririk ki, Vergi Məcəlləsinin 159.5-ci maddəsinə əsasən vergi ödəyicisi malları (işləri, xidmətləri) ƏDV-ni ödəməklə əldə edirsə və müvafiq əvəzləşdirmə alırsa və ya almaq hüququna malikdirsə, belə mallardan (işlərdən, xidmətlərdən) qeyri-kommersiya məqsədləri üçün istifadə edilməsi, fövqəladə hallardan başqa malların itməsi, əskik gəlməsi, xarab olması, tam amortizasiya olunmadan uçotdan silinməsi və ya oğurlanması vergi tutulan əməliyyat sayılır.

Qeyd olunanlara əsasən istehsal prosesində ƏDV ödənilməklə alınmış xammal və materiallardan istehsal olunmuş hazır məhsulların xarab olması zamanı Vergi Məcəlləsinin 159.5-ci maddəsinin müddəalarına uyğun olaraq həmin malların maya dəyəri nəzərə alınmaqla ƏDV hesablanır.

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 159-cu maddəsi.

Bildiririk ki, Vergi Məcəlləsinin 114.4-cü maddəsinə əsasən əsas vəsaitlərin kateqoriyaları üzrə amortizasiya ayırmaları bu Məcəllənin 114.3-cü maddəsi ilə hər kateqoriyaya aid olan əsas vəsaitlər üçün müəyyənləşdirilmiş amortizasiya normasını həmin kateqoriyaya aid əsas vəsaitlərin vergi ilinin sonuna qalıq dəyərinə tətbiq etməklə hesablanır.

Hər hansı kateqoriyaya aid olan əsas vəsaitlər üzrə vergi ili üçün müəyyən olunmuş amortizasiya normalarından aşağı norma tətbiq olunduqda, bunun nəticəsində yaranan fərq növbəti vergi illərində amortizasiyanın gəlirdən çıxılan məbləğinə əlavə oluna bilər.

Eyni zamanda hər il üçün gəlirdən çıxılmalı olan təmir xərclərinin məbləği əsas vəsaitlərin hər bir kateqoriyasının əvvəlki ilin sonuna qalıq dəyərinə müvafiq olaraq əsas vəsaitlərin kateqoriyasının ilin sonuna qalıq dəyərinin Vergi Məcəlləsinin 115.1-ci maddəsində müəyyən edilən faiz dərəcələrini tətbiq etməklə müəyyən edilir.

Qeyd olunanlara əsasən sorğuda göstərilən halda amortizasiya normalarından aşağı norma tətbiq olunduqda, Vergi Məcəlləsinin 114-cü maddəsində göstərilmiş norma tətbiq olunmaqla hesablanmalı olan amortizasiya məbləği əsas vəsaitin qalıq dəyərindən çıxılır, amortizasiya ayırmaları üzrə qalan məbləğ isə növbəti ildə gəlirdən çıxılacaq amortizasiya hesablamarına əlavə edilir. Bu halda təmir normaları Vergi Məcəlləsinin 114-cü maddəsində göstərilmiş norma tətbiq olunmaqla hesablanmalı amortizasiya ayırmaları çıxıldıqdan sonra əsas vəsaitin qalıq dəyərinə tətbiq edilir.

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 114-cü və 115-ci maddələri.

Bildiririk ki, vəkalət verəndən aldığınız aviabiletlərin agent qaydasında digər şəxslərə satışı zamanı əldə etdiyiniz komisyon haqları 18 faiz dərəcə ilə ƏDV-yə cəlb edilir və müvafiq dövr üzrə təqdim edilən ƏDV bəyannaməsinin 301.1-ci sətrində əks etdirilir.

Belə ki, Vergi Məcəlləsinin 165.1.4-ci maddəsinin müddəalarına əsasən beynəlxalq poçt xidmətləri istisna olmaqla, beynəlxalq və tranzit yük və sərnişin daşınması, habelə tranzit yük daşınması ilə bilavasitə bağlı yük aşırılma xidməti, eləcə də beynəlxalq və tranzit uçuşlarla bilavasitə bağlı olan işlərin görülməsi, xidmətlərin göstərilməsi ƏDV-yə sıfır (0) dərəcə ilə cəlb edilir.

Vergi Məcəlləsinin 172.4.4-cü maddəsinin müddəalarına əsasən agent üçün vergitutma bazası onun digər şəxslərə malların təqdim edilməsi (işlərin görülməsi, xidmətlərin göstərilməsi) üzrə göstərdiyi xidmətlərin dəyəri, vergi tutulan əməliyyatların vaxtı bu Məcəllənin 166-cı maddəsi ilə müəyyən edilən vaxt, vergi tutulan əməliyyatların dəyəri isə onun digər şəxsdən almalı olduğu (aldığı) haqdır (mükafatdır).

Eyni zamanda bildiririk ki, Vergi Məcəlləsinin 16.1.8-ci maddəsinin müddəalarına əsasən pərakəndə ticarət və ictimai iaşə fəaliyyəti göstərən vergi ödəyiciləri nağd pul hesablaşmalarını nəzarət-kassa aparatı vasitəsilə aparmalıdırlar.

Vergi Məcəlləsinin 16.1.9-cu maddəsinə əsasən nağd pul hesablaşmaları aparılan zaman çek, qəbz, bank çıxarışları və digər ciddi hesabat blanklarını təqdim etmək vergi ödəyicisinin vəzifələrinə aid edilmişdir.

Qeyd olunanlara əsasən aviabiletlərin satışı fəaliyyəti nağd pul hesablaşmalarının nəzarət-kassa aparatı ilə aparılması məcburi olan fəaliyyət növlərinə aid edilməmişdir və bu fəaliyyət həyata keçirilən zaman nağd pul hesablaşmaları çek, qəbz və digər ciddi hesabat blankları ilə rəsmiləşdirilməlidir.

Qeyd olunanlarla yanaşı, aviabiletlərin satışı tərəfinizdən nəzarət-kassa aparatı tətbiq edilməklə həyata keçirildiyi halda həmin aviabiletlərin dəyəri sıfır (0) faizlə əks etdirilir və bu dəyərin 5 faizi agent xidmətinə görə komissyon haqqı təşkil edir ki, bu xidmət qeyri-rezidentə göstərildiyindən həmin xidmətə 18 faiz ƏDV tətbiq edilməklə müvafiq dövr üçün təqdim edilən ƏDV bəyannaməsində əks etdirilir.

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 16-cı, 165-ci və 172-ci maddələri.

Bildiririk ki, Vergi Məcəlləsinin 175.4-cü maddəsinin müddəalarına əsasən vergi ödəyicisi vergi tutulan əməliyyatlar və bu Məcəllənin 164-cü maddəsinə uyğun olaraq ƏDV-dən azad edilmiş əməliyyatlar aparırsa, ƏDV üzrə əvəzləşdirmə üçün vergi tutulan dövriyyənin ümumi dövriyyədəki xüsusi çəkisinə uyğun olaraq müəyyən edilən ƏDV-nin məbləği qəbul olunur. Vergi ödəyicisi tərəfindən ƏDV-yə cəlb edilən əməliyyatlarla yanaşı, ƏDV-dən azad olunan əməliyyatlar aparılarkən, bu əməliyyatlara aid olan mallar (işlər, xidmətlər) üzrə sənədləşdirilmiş məlumatlar əsasında ƏDV ödənilməklə və ƏDV-dən azad edilməklə mədaxil edilən malların (işlərin, xidmətlərin) ayrı-ayrılıqda uçotu aparıldığı halda, ƏDV tutulan əməliyyatlar üçün alınmış mallara (işlərə, xidmətlərə) görə ödənilmiş ƏDV-nin məbləği bu Məcəllənin 175.1-ci maddəsinə uyğun olaraq tam məbləğdə əvəzləşdirilir.

Vergi ödəyicisi tərəfindən ƏDV-dən azad edilən əməliyyatlara aid olan mallara (işlərə, xidmətlərə) görə ödənilmiş ƏDV məbləğinin Vergi Məcəlləsinin 175.4-cü maddəsinin 2-ci cümləsinin müddəalarında nəzərdə tutulmuş qaydada ayrıca uçot aparılmaqla tam məbləğdə əvəzləşdirilməsi dedikdə sorğuda göstərilən hala münasibətdə vergi ödəyicisi tərəfindən sənədləşdirilmiş məlumatlar əsasında malların (işlərin, xidmətlərin) ƏDV ödənilməklə və ƏDV-dən azad edilmiş əməliyyatlar çərçivəsində mədaxil edilməsi, habelə həmin malların müstəqil təqdim edilməsi ilə bağlı məlumatların uçot sənədlərində, o cümlədən elektron qaimə-fakturada əks etdirilməsi nəzərdə tutulur.

Buna əsasən vergi ödəyicisi tərəfindən ƏDV ödənilməklə və ƏDV-dən azad edilmiş əməliyyatlar üzrə sənədləşdirilmiş məlumatlar əsasında malların (işlərin, xidmətlərin) ƏDV ödənilməklə və ƏDV-dən azad edilmiş əməliyyatlar çərçivəsində mədaxil edilərək, o cümlədən elektron qaimə-fakturalarla uçotda əks etdirildiyi halda vergi ödəyicisi tərəfindən ƏDV-yə cəlb edilən əməliyyatlara aid olan mallara (işlərə, xidmətlərə) görə ödənilmiş ƏDV məbləği Vergi Məcəlləsinin 175.4-cü maddəsinin müddəalarına uyğun olaraq tam məbləğdə əvəzləşdirilir.

ƏDV məqsədləri üçün qeydiyyatda olan vergi ödəyicisi əldə etdiyi elektron qaimə-fakturalar üzrə ƏDV-ni əvəzləşdirmək hüququ olduğu halda əvəzləşdirmə aparılmadıqda, ƏDV ödənilməklə alınmış malların təqdim edilməsinə vergi tutulan əməliyyat kimi baxılır və həmin mallara görə verilən elektron qaimə-fakturalarda malların tam dəyəri ƏDV-yə cəlb olunan əməliyyatların məbləği sütununda əks etdirilir.

Eyni zamanda Vergi Məcəlləsinin 72.5-ci maddəsinə əsasən bu Məcəllənin 163-cü maddəsində nəzərdə tutulan hallar istisna olmaqla əvvəlki hesabat dövrləri üzrə təqdim edilmiş hesabatlardakı məlumatlar ilkin uçot sənədləri üzrə məlumatlara uyğun olmadığı hallarda vergi ödəyiciləri tərəfindən həmin hesabat dövrü üçün dəqiqləşdirilmiş hesabat təqdim edilməlidir. Dəqiqləşdirilmiş hesabat üzrə büdcəyə ödənilməli vergi məbləği əvvəl təqdim edilmiş hesabat üzrə büdcəyə ödənilməli vergi məbləğindən çox olduqda, əlavə hesablanmış vergi məbləği faizlərlə birlikdə büdcəyə ödənilir, az olduqda isə hesablanmış vergi və faiz məbləğləri azaldılır. Vergi ödəyicisi tərəfindən dəqiqləşdirilmiş və ya vaxtında təqdim edilməmiş hesabatlar vergi ödəyicisində səyyar vergi yoxlamasının başlandığı günədək təqdim edilə bilər.

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 72-ci və 175-ci maddələri.

Bildiririk ki, hüquqi şəxsin əmlak vergisinin vergitutma obyektini müəssisələrin balansında olan əsas vəsaitlərin, yəni  istifadə müddəti bir ildən çox olan və dəyəri 500 manatdan çox olan Vergi Məcəlləsinin 114-cü maddəsinə uyğun olaraq amortizasiya edilməli olan maddi aktivlər təşkil edir.

Torpaq amortizasiya olunmadığından əsas vəsaitlərə aid edilmir və əmlak verigisinin vergitutma obyektini təşkil etmir. 

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 13.2.17-ci, 114.2-ci və 197.1.3-cü maddələri.

Bildiririk ki, Vergi Məcəlləsinin 165.5-ci maddəsinə əsasən, ödənilmiş ƏDV-nin müəyyən olunmuş hissəsinin qaytarılması zamanı təqdim edilən nəzarət-kassa aparatının çeki Məcəllənin 50.8-ci maddəsinin tələblərinə cavab verməlidir. Eyni zamanda, ƏDV-nin müəyyən hissəsinin geri qaytarılması üçün satıcı Azərbaycan Respublikasının ərazisində pərakəndə ticarət və ya ictimai iaşə fəaliyyəti göstərən ƏDV ödəyicisi olmalıdır.

Qeyd olunanlara əsasən, sorğunuzda qeyd olunan tikinti materialları satıcısı pərakəndə ticarət fəaliyyəti ilə məşğul olan ƏDV ödəyicisi olduqda və kassa çeki Vergi Məcəlləsinin 50.8-ci maddəsinin tələblərinə cavab verdiyi halda, ƏDV-nin müəyyən edilmiş hissəsi geri qaytarılır.

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 16.1.8-ci, 16.1.9-cu, 50.8-ci, 165.5-ci maddələri, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2020-ci il 21 mart tarixli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş "Fiziki şəxs olan istehlakçılar tərəfindən Azərbaycan Respublikasının ərazisində pərakəndə ticarət və ya ictimai iaşə fəaliyyəti göstərən şəxslərdən alınmış mallara (neft və qaz məhsulları istisna olmaqla) görə ödənilmiş ƏDV-nin qaytarılması Qaydası" 

Bildiririk ki, Vergi Məcəlləsinin 102.2.7-ci maddəsinə əsasən qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada müharibə veteranı adı almış şəxslərin hər hansı muzdlu işdən vergi tutulmalı olan aylıq gəlirləri 400 manat məbləğində azaldılır.

Qeyd olunan güzəştlərdən faydalanmaq üçün tələb olunan sənədlər Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 4 yanvar 2001-ci il tarixli 4 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Əmək haqqından tutulan vergi hesablanarkən fiziki şəxslərin vergi güzəştləri hüququnun müəyyənləşdirilməsi üçün sənədlərin Siyahısı”na əsasən müəyyən edilmişdir.

Belə ki, Siyahının 1.7-ci bəndinə əsasən müharibə veteranı vəsiqəsi, Azərbaycan Respublikası Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin arayışı və Azərbaycan Respublikası Müdafiə Nazirliyinin, Milli Təhlükəsizlik Nazirliyinin, Ədliyyə Nazirliyinin, Daxili İşlər Nazirliyinin, Naxçıvan Muxtar Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin, Dövlət Sərhəd Xidmətinin, Azərbaycan Respublikasının Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin, Azərbaycan Respublikası Xarici Kəşfiyyat Xidmətinin arayışları Vergi Məcəlləsinin 102.2.7-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş güzəşt hüququnu təsdiq edən sənədlərdəndir.

Eyni zamanda fiziki şəxsin Vergi Məcəlləsinin 102.2-ci maddəsində nəzərdə tutulan güzəşt hüququ güzəşt hüququnu təsdiq edən müvafiq sənədlər təqdim edildiyi andan yaranır.

Buna əsasən müəssisənizin ölkəmizin ərazi bütövlüyü uğrunda gedən döyüş əməliyyatlarında iştirak etmiş əməkdaşlarının müharibə veteranı olması qeyd edilən müvafiq sənədlərlə təsdiq edildiyi halda onlara Vergi Məcəlləsinin 102.2.7-ci maddəsinə əsasən vergi güzəşti tətbiq ediləcəkdir.

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 102-ci maddəsi və Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 4 yanvar 2001-ci il tarixli 4 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Əmək haqqından tutulan vergi hesablanarkən fiziki şəxslərin vergi güzəştləri hüququnun müəyyənləşdirilməsi üçün sənədlərin Siyahısı”.

Bildiririk ki, Vergi Məcəlləsinin 111.1-ci maddəsinə əsasən əgər malların təqdim edilməsi, işlərin görülməsi və xidmətlərin göstərilməsi ilə əlaqədar gəlir əvvəllər sahibkarlıq fəaliyyətindən əldə edilən ümumi gəlirə daxil edilmişdirsə, vergi ödəyicisi onlarla bağlı olan ümidsiz borc məbləğini gəlirdən çıxmaq hüququna malikdir. Buna əsasən, vergi ödəyicisinin müflis elan edilmiş bankda hesablaşma hesabında olan pul vəsaitləri ümidsiz borc hesab edilmir və gəlirdən çıxılan xərclərə aid edilmir.

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 108-ci. 109-cu və 111-ci maddələri.

Bildiririk ki, ezamiyyənin rəsmiləşdirilməsinə, o cümlədən vəsaitin hansı qaydada ödənilməsinə dair izahatın verilməsi Dövlət Vergil Xidmətinin səlahiyyətlərinə aid olmadığından, ətraflı məlumatın alınması üçün aidiyyəti üzrə Maliyyə Nazirliyinə müraciət etməyiniz daha məqsədəuyğundur.

Cavab 1. Vergi Məcəlləsinin 166.1-ci maddəsinə əsasən bu maddədə başqa hallar nəzərdə tutulmamışdırsa, vergi tutulan əməliyyatın vaxtı təqdim edilən mallar (işlər və xidmətlər) üçün ödəmənin aparıldığı vaxtdır.

Vergi Məcəlləsinin 166.1.1-ci maddəsinə əsasən nağd pul vəsaitini aldığı, nağdsız ödəmədə isə pul vəsaitinin bankda onun hesabına və ya sərəncamçısı ola biləcəyi hesaba, yaxud göstərilən vəsaiti almaq hüququna malik olacağı hesaba daxil olduğu vaxt vergi tutulan əməliyyatın vaxtı sayılır.

Eyni zamanda, Vergi Məcəlləsinin 166.5-ci maddəsinə əsasən, vergi tutulan əməliyyat üzrə iki və ya daha çox ödəmə aparılırsa, hər ödəmə ödəniş miqdarında ayrıca əməliyyat sayılır.

Bu maddənin məqsədləri üçün ödəmə dedikdə, təqdim edilmiş malların (işlərin, xidmətlərin) ƏDV-siz dəyərinin ödənilməsi nəzərdə tutulur.

Qeyd olunanlara əsasən, sorğunuzda qeyd olunan əməliyyat üzrə B müəssisəsi ƏDV-yə cəlb olunan mallar üzrə malların ƏDV-siz dəyərini tam ödədikdə vergi tutulan əməliyyat hesab olunur. Malların dəyəri hissə-hissə ödənildikdə isə  hər ödəmə ödəniş miqdarında ayrıca əməliyyat sayılır.

Cavab 2. ƏDV-nin əvəzləşdirilməsi ilə bağlı bildiririk ki, Vergi Məcəlləsinin 175.1-ci maddəsinə əsasən, bu maddədə başqa hallar nəzərdə tutulmamışdırsa, ƏDV tutulan əməliyyatlar üçün malların (işlərin, xidmətlərin) alışı zamanı ödənilmiş ƏDV məbləği əməliyyatın dəyəri bank hesabına, ƏDV məbləği ƏDV-nin depozit hesabına ödənildikdə əvəzləşdirilir. Eyni zamanda, vergi ödəyicisinə verilmiş elektron qaimə-faktura üzrə iki və ya daha çox ödəmə aparılarsa, hər ödəmə ödəniş miqdarında ayrıca əməliyyat üçün həyata keçirilmiş sayılır.

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 166-cı və 175-ci maddələri.

Bildiririk ki, Mənfəət vergisi bəyannaməsinin 1 saylı Əlavəsinin 2-ci bölməsində vergi uçotu məqsədləri üçün aktivlər, öhdəliklər və kapital haqda məlumatlar qeyd olunur. Sorğunuzda qeyd olunan xərclərin Mənfəət vergisi bəyannaməsinin 1 saylı Əlavəsində qeyd olunması nəzərdə tutulmur. 

Həmçinin bildiririk ki, vergi orqanı tərəfindən kameral vergi yoxlaması zamanı vergi bəyannamələrindəki məlumatlar müqayisə edilməklə araşdırılır, kənarlaşmalar müəyyən edildikdə vergi ödəyicisinə uyğunsuzluq məktubları göndərilərək onların aradan qaldırılması məqsədi ilə müvafiq məlumatlar istənilir, izahlı məlumatlar təqdim edildikdə isə onlar nəzərə alınır. Bu səbəbdən sorğunuzda qeyd olunan məlumatları kameral vergi yoxlamasını aparan vergi orqanına təqdim etməyiniz tövsiyə olunur. 

Bildiririk ki, məhdud məsuliyyətli cəmiyyətin nizamnamə kapitalı onun iştirakçılarının mayalarının dəyərindən təşkil olunur.  Məhdud məsuliyyətli cəmiyyətin nizamnamə kapitalı yalnız onun tam ödənilməsindən sonra bu Məcəllədə və cəmiyyətin nizamnaməsində nəzərdə tutulmuş qaydada cəmiyyətin əmlakı hesabına iştirakçıların nizamnamə kapitalındakı mayalarının dəyərinə mütənasib şəkildə artırılması və (və ya) iştirakçılar tərəfindən əlavə mayaların qoyulması vasitəsi ilə və (və ya) cəmiyyətə qəbul edilən yeni iştirakçıların mayaları hesabına artırıla bilər.

Mülki Məcəllənin 90.4-cü maddəsinə əsasən əgər ikinci və ya hər bir növbəti maliyyə ili başa çatarkən məhdud məsuliyyətli cəmiyyətin xalis aktivlərinin dəyəri nizamnamə kapitalından az olarsa, cəmiyyət öz nizamnamə kapitalının azaldığını elan etməyə və müəyyənləşdirilmiş qaydada qeydə aldırmağa borcludur. Əgər cəmiyyətin göstərilən aktivlərinin dəyəri nizamnamə kapitalının minimum miqdarından az olarsa, cəmiyyət ləğv edilməlidir. 

Vergitutma baxımından bildiririk ki, Vergi Məcəlləsinin 146-cı maddəsinin müddəalarına əsasən şəxs və ya şəxslər qrupu aktivləri hər hansı hüquqi şəxsə bu hüquqi şəxsdə iştirak payı əvəzinə verirsə (hər hansı öhdəlik götürməklə və ya götürməməklə) aktivlərin verilməsi vergiyə cəlb olunan təqdim etmə sayılmır.

Eyni zamanda, Vergi Məcəlləsinin 164.1.5-ci maddəsinə əsasən isə, idxal olunan əmlak istisna olmaqla əmlakın müəssisənin nizamnamə kapitalına qoyulması ƏDV-dən azad olunan əməliyyat hesab edilir.

Bununla yanaşı bildiririk ki, sorğunuzda qeyd olunan məsələnin mülki qanunvericiliklə bağlı ziddiyyət yaradıb-yaratmadığı haqda məlumat almaq üçün aidiyyəti üzrə Ədliyyə Nazirliyinə müraciət edə bilərsiniz.  

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 104-cü,146-cı və 165-ci maddələri və Mülki Məcəllənin 90-cı maddəsi. 

Qarşılaşdığınız vergidən yayınma və vergi qanunvericiliyinin pozulması faktları barədə ətraflı məlumatla qeyri-anonim olaraq saytımızın “Müraciətlər” bölməsinin "Dövlət Vergi Xidmətinə müraciət" alt bölməsinə, Dövlət Vergi Xidmətinin Çağrı Mərkəzinə (195-1) və ya vergi ödəyicilərinə xidmət mərkəzlərinə müraciət edə bilərsiniz. 

Məlum olduğu kimi, “Tibbi sığorta haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 15-10.1.2-ci maddəsinə əsasən muzdla işləyən fiziki şəxslər, hərbi qulluqçular (müddətli həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçuları istisna olmaqla), Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi və ya müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum) tərəfindən vəzifəyə təyin olunan şəxslər, seçkili ödənişli vəzifə tutan şəxslər üzrə sığortalı tərəfindən işçinin əməkhaqqının 8000 manatadək olan hissəsindən 2 faiz, 8000 manatdan yuxarı olan hissəsindən 0,5 faiz, sığortaolunan tərəfindən əməkhaqqının 8000 manatadək olan hissəsindən 2 faiz, 8000 manatdan yuxarı olan hissəsindən 0,5 faiz məbləğində icbari tibbi sığorta üzrə sığorta haqları hesablanır.

Bu maddədə nəzərdə tutulan əməkhaqqının 8000 manatadək hissəsindən ödənilən sığorta haqqının məbləğinə neft-qaz sahəsində fəaliyyəti olmayan və qeyri-dövlət sektoruna aid edilən sahələr üzrə 2022-ci il yanvarın 1-dək 50 faiz güzəşt tətbiq edilirdi. Qeyd olunanlara əsasən, 2022-ci il 1 yanvar tarixindən etibarən icbari tibbi sığorta üzrə sığorta haqları güzəşt təqbiq olunmadan hesablanır və bu da saytımızda yerləşdirilən kalkulyatorda nəzərə alınmışdır.

Bildiririk ki, dövlət vergi orqanlarına işə qəbul Azərbaycan Respublikasının 12 iyun 2001-ci il tarixli 141-IIQ nömrəli Qanunu ilə təsdiq edilmiş “Dövlət vergi orqanlarında xidmət haqqında Əsasnamə”yə və Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 15 aprel 2005-ci il tarixli 222 nömrəli Fərmanı ilə təsdiq edilmiş “Dövlət vergi orqanlarına işə qəbul olunmaq üçün namizədlərin müsabiqəsinin keçirilməsi haqqında Əsasnamə”yə müvafiq olaraq müsabiqə (test və müsahibə) qaydasında aparılır. Bu haqda ətraflı məlumatla səhifəmizin “İşə qəbul” bölməsində tanış ola bilərsiniz.

Bildiririk ki, Vergi Məcəlləsinin 102.2.5-ci maddəsinə əsasən həlak olmuş, yaxud sonralar vəfat etmiş döyüşçülərin dul arvadlarının (ərlərinin) və övladlarının hər hansı muzdlu işdən vergi tutulmalı olan aylıq gəliri 400 manat məbləğində azaldılır.

Bundan əlavə, Vergi Məcəlləsinin 102.4.1-ci maddəsinə əsasən həlak olmuş, yaxud sonralar vəfat etmiş döyüşçülərin valideynlərinin, 102.4.2-ci maddəsinə əsasən isə Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyünün müdafiəsi zamanı həlak olmuş şəxslərin valideynləri və arvadlarının (ərlərinin) hər hansı muzdlu işdən vergi tutulmalı olan aylıq gəliri 100 manat məbləğində azaldılır.

Göründüyü kimi, həlak olmuş, yaxud sonralar vəfat etmiş döyüşçülərin qardaşı üçün vergi qanunvericiliyində xüsusi vergi güzəştu nəzərdə tutulmamışdır.

Əlavə olaraq bildiririk ki, Vergi Məcəlləsinin 102.1.6-cı maddəsinə əsasən fiziki şəxsin əsas iş yerində (əmək kitabçasının olduğu yerdə) hər hansı muzdlu işlə əlaqədar əldə edilən aylıq gəliri 2500 manatadək olduqda 200 manat, illik gəliri 30000 manatadək olduqda, 2400 manat məbləğində olan hissəsi gəlir vergisindən azaddır.

Əsas: Vergi Məcəlləsinin 101-ci və 102-ci maddələri.