Axtar
az|рус|eng
Qanunvericilik

İstehlak ıların h quqlarının m dafiəsi haqqında

İstehlak ıların h quqlarının m dafiəsi haqqında

 

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU

 

Bu Qanun Azərbaycan Respublikasının ərazisində istehlak ılar n bərabər şərait yaradılması məqsədi ilə alqı-satqı prosesində, iş g r lməsində və xidmət g stərilməsində istehlak ı ilə istehsal ı, satıcı və icra ı arasında m nasibətlərin eyni c r tənzimlənməsinin, habelə istehlak ıların h quqlarının m dafiəsinin mumi h quqi, iqtisadi və sosial əsaslarını və mexanizmini m əyyənləşdirir.

Qanun BMT-nin Baş Assambleyası tərəfindən qəbul edilmiş İstehlak ıların maraqlarını m dafiə etmək n rəhbər prinsiplər əsasında işlənmiş və Azərbaycan Respublikasında belə m nasibətlərin d nya təcr bəsinə uyğunlaşdırılmasına y nəldilmişdir.

 

I fəsil

MUMİ M DDƏALAR

Maddə 1. Əsas anlayışlar

Bu Qanunda istifadə edilən anlayışlar:

istehlak ı şəxsi tələbatını dəmək məqsədi ilə mal, iş və xidmətlərdən istifadə edən, onları alan, sifariş verən, yaxud almaq və ya sifariş vermək niyyəti olan şəxs;

istehsal ı m lkiyyət formasından və təşkilati-h quqi formasından asılı olmayaraq satış n mal istehsal edən m əssisə, idarə, təşkilat və ya sahibkar;

icra ı iş g rən, yaxud xidmət g stərən m əssisə, idarə, təşkilat və ya sahibkar;

satıcı alğı-satqı əməliyyatı aparan, mal satan m əssisə, idarə, təşkilat və ya sahibkar;

normativ sənəd malların (işlərin, xidmətlərin) keyfiyyətinə və təhl kəsizliyinə Azərbaycan Respublikası qanunvericiliyinə uyğun məcburi tələbləri m əyyənləşdirən d vlət standartları, farmakoloji, sanitariya və tikinti normaları, qaydaları və digər sənədlər;

q sur malın (işin, xidmətin) normativ sənədlərin tələblərinə, m qavilə şərtlərinə, yaxud irəli s r lən başqa tələblərə, habelə icra ı və ya satıcının mal (iş, xidmət) haqqında verdiyi məlumata uyğunsuzluğu;

m h m q sur maldan (işdən, xidmətdən) onun məqsədli təyinatına m vafiq surətdə istifadə olunmasını qeyri-m mk n və ya yolverilməz edən, istehlak ı n aradan qaldırıla bilməyən, aradan qaldırılması n oxlu əmək və vaxt məsrəfi tələb edən, malı (işi, xidməti) m qavilədə nəzərdə tutulduğundan başqa şəklə salan, ya da aradan qaldırıldıqdan sonra yenidən zə ıxan q sur;

uyğunluq sertifikatı (sertifikat) sertifikatlaşdırma sisteminin qaydaları zrə sertifikatlaşdırılmış malın (xidmətin, işin), prosesin, idarəetmə sisteminin və iş i heyətinin m vafiq standartda, texniki reqlamentdə və digər normativ h quqi aktda m əyyən olunmuş tələblərə uyğunluğunu təsdiq etmək n verilmiş sənəd;

uyğunluq nişanı malın (xidmətin, işin), prosesin, idarəetmə sisteminin və iş i heyətinin m vafiq standartda, texniki reqlamentdə və digər normativ h quqi aktda m əyyən olunmuş tələblərə uyğunluğunu g stərən, sertifikatlaşdırma sisteminin qaydalarına uyğun verilən və tətbiq edilən, m əyyən olunmuş qaydada qeydiyyata alınan nişandır;[1]

malın (işin, xidmətin) təhl kəsizliyi maldan (işin, xidmətin nəticələrindən) istifadə edilməsinin, onun saxlanmasının, daşınmasının, işlədilməsinin adi şəraitində və ya işin g r lməsi (xidmət g stərilməsi) prosesində istehlak ının həyatına, sağlamlığına, əmlakına, habelə ətraf m hitə zərər vurulmasının istisna olunması;

zəmanət m ddəti m vafiq normativ sənədlərdə nəzərdə tutulmuş zəmanət hdəliklərinin q vvədə olduğu m ddət.

nəzarət markası audiovizual əsərin, fonoqramın, kompyuter proqramının, məlumat toplusunun, kitabın n sxələrinin və digər m əlliflik və əlaqəli h quq obyektlərinin m əlliflik h ququ və əlaqəli h quqlara əməl edilməklə hazırlandığını (istehsal olunduğunu), həm inin satışı n m vafiq d vlət orqanından razılığın alınması tələb olunan malların, məmulatların və məlumat materiallarının satışına belə razılığın verilməsini təsdiq edən və həmin n sxələri yaymaq h ququ verən, n sxələrə yapışdırılan hərf-rəqəm kodu və holoqrafik m dafiə vasitəsi olan və birdəfəlik istifadə n nəzərdə tutulan vahid n munəli x susi nişan.[2]

Maddə 2. İstehlak ıların h quqlarının m dafiəsi haqqında Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi

İstehlak ıların h quqlarının m dafiəsi haqqında Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi Azərbaycan Respublikasının M lki Məcəlləsindən, bu Qanundan və bu Qanuna m vafiq qəbul edilmiş digər normativ-h quqi aktlardan ibarətdir.[3]

Azərbaycan Respublikasının beynəlxalq m qavilələrində m əyyənləşdirilmiş qaydalar bu Qanunda nəzərdə tutulanlardan fərqli olarsa, beynəlxalq m qavilələrin qaydaları tətbiq edilir.

Ələt azad iqtisadi zonasında istehlak ıların h quqlarının m dafiəsi sahəsində m nasibətlər Ələt azad iqtisadi zonası haqqında Azərbaycan Respublikası Qanununun tələblərinə uyğun olaraq tənzimlənir.[4]

 

II fəsil

İSTEHLAK ILARIN H QUQLARI

Maddə 3. İstehlak ıların h quqları

Azərbaycan Respublikası ərazisində istehlak ılar aşağıdakı h quqlara malikdir:

malların (işlərin, xidmətlərin) və onların istehsal ısının, icra ısının və satıcısının sərbəst se ilməsinə;

istehlak etdikləri malların (işlərin, xidmətlərin) lazımi keyfiyyətdə olmasına;

malların (işlərin, xidmətlərin) təhl kəsizliyinə;

malların (işlərin, xidmətlərin) miqdarı, eşidi və keyfiyyəti haqqında dolğun və d zg n məlumat əldə etməyə;

qanunvericilikdə nəzərdə tutulan hallarda, lazımi keyfiyyəti olmayan, habelə insanların sağlamlığına, həyatına təhl kəli olan malların (işlərin, xidmətlərin) vurduğu zərərin dənilməsinə;

z h quqlarının və qanuni mənafelərinin m dafiəsi n səlahiyyətli d vlət orqanlarına və məhkəməyə m raciət etməyə;

ictimai təşkilatlarda (istehlak ılar birliyində) birləşməyə.

Maddə 4. Zəmanətli istehlak səviyyəsi

Zəmanətli istehlak səviyyəsi aşağıdakı formalarda təmin edilir:

hər bir istehlak ının azad şəkildə mal almasına zəmanət olmadığı hallarda, malların normalaşdırılmış formada b l nməsinin tətbiqi ilə;

vətəndaşlara kompensasiya dənişləri, m xtəlif m avinət və g zəştlər verməklə.

Maddə 5. İstehlak ının malların (işlərin, xidmətlərin) lazımi keyfiyyətdə olmasına h ququ

1. İstehlak ı satıcıdan (istehsal ıdan, icra ıdan) alınmış malın (g r lm ş işin, g stərilmiş xidmətin) keyfiyyətinin normativ sənədlərə, m qavilə şərtlərinə uyğunluğu barədə və həm inin mal (iş, xidmət) haqqında satıcının (istehsal ının, icra ının) təqdim etdiyi məlumata cavab verməsini tələb etmək h ququna malikdir.

2. İstehlak ıların həyatının, sağlamlığının və əmlakının, habelə ətraf m hitin təhl kəsizliyinə dair mala (işə, xidmətə) aid tələblər normativ sənədlərlə m əyyən edilir.

Ayrı-ayrı mal qrupları (işlər, xidmətlər) n yuxarıda g stərilən tələblər Azərbaycan Respublikasının qanunvericilik aktları ilə m əyyən edilir.

3. Satıcı (istehsal ı, icra ı) istehlak ıya keyfiyyəti normativ sənədlərə, m qavilə şərtlərinə və həm inin mal (iş, xidmət) haqqında istehsal ının (icra ının) təqdim etdiyi məlumata uyğun olan mal verməlidir.

Azərbaycan Respublikası ərazisinə idxal olunmuş malların (işlərin, xidmətlərin) lazımi keyfiyyətini təsdiq edən, qanunvericiliklə nəzərdə tutulmuş sənəd olmalıdır.

4. İstehsal ı (icra ı) normativ sənəddə nəzərdə tutulan və ya istehlak ı ilə m qavilə əsasında malın (g r lən işin, xidmətin nəticələrinin) xidmət m ddəti ərzində, belə m ddətin olmadığı halda isə 10 il m ddətində təyinatı zrə istifadə edilməsinə təminat verməlidir.

İstehsal ı, mallara texniki xidməti və onların zəmanətli təmirini, habelə texniki təmir və xidmət g stərən təşkilatlar n lazım olan həcmdə və eşiddə ehtiyat hissələri ilə təchizini b t n istehsal m ddəti ərzində, mal (iş, xidmət) istehsaldan ıxarıldıqdan sonra isə xidmət m ddəti ərzində, bu m ddət nəzərdə tutulmayan hallarda isə 10 il ərzində təmin etməlidir.

Maddə 6. Zəmanət hdəlikləri

1. İstehsal ı (icra ı) malın (işin, xidmətin), həm inin komplektləşdirici məmulatların qanunvericilikdə nəzərdə tutulan zəmanət m ddəti ərzində, bu m ddətlərin olmadığı hallarda isə m qavilə ilə m əyyənləşdirilmiş qaydada normal işini (tətbiqini və istifadəsini) təmin edir.

Komplektləşdirici məmulatların zəmanət m ddəti qanunvericilikdə və ya m qavilədə ayrı c r g stərilməyibsə, malın (işin, xidmətin) z n n zəmanət m ddətindən az olmamalıdır.

2. Zəmanət m ddəti malın (işin, xidmətin) pasportunda və ya nişanlama kağızında (yarlıqda), yaxud mala (işə xidmətə) əlavə olunan digər sənəddə g stərilir.

Tez xarab olan və insanların sağlamlığına, həyatına və əmlakına, habelə ətraf m hitə təhl kə kəsb edən ərzaq məhsullarının, dərmanların, ətriyyat-kosmetika vasitələrinin, kimya məhsullarının və başqa malların (işlərin, xidmətlərin) zərində (qablarında) və ya onlara əlavə edilən m vafiq sənədlərdə yararlılıq m ddəti g stərilməlidir.

Yararlılıq m ddəti tm ş malların satışı qadağan edilir.

Zəmanət m ddətləri əgər alqı-satqı m qaviləsində ayrı m ddət nəzərdə tutulmayıbsa, malın istehlak ıya verildiyi məqamdan, yararlılıq m ddətləri isə hazırlandığı g ndən hesablanır. [5]

3. İstehlak ı satıcı (istehsal ı, icra ı) qarşısında zəmanət m ddəti m əyyən edilməmiş mallarda aşkar olunmuş q surlar barədə, əgər m qavilədə başqa hal nəzərdə tutulmayıbsa, Azərbaycan Respublikasının M lki Məcəlləsi ilə m əyyən edilmiş m ddətdən gec olmamaq şərti ilə z tələblərini irəli s rmək h ququna malikdir. [6]

4. Zəmanətli təmir aparılarkən malın (işin, xidmətin) zəmanət m ddəti onun təmirdə olduğu m ddət qədər uzadılır. G stərilən m ddət istehlak ının q surları aradan qaldırmaq tələbini irəli s rd y g ndən hesablanır. Mal dəyişdirildikdə zəmanət m ddəti dəyişdirilmə g n ndən etibarən yenidən hesablanır.

Maddə 7. Q suru olan mal satılarkən istehlak ının h quqları

1. İstehlak ı m qavilə və ya digər qaydalarla m əyyən olunmuş zəmanət m ddəti ərzində aldığı malda q sur və ya saxtalaşdırma aşkar edərsə, z istəyinə g rə satıcıdan və ya istehsal ıdan aşağıdakıları tələb etmək h ququna malikdir:

lazımi keyfiyyətli mala dəyişdirməyi;

satış qiymətini uyğun məbləğdə azaltmağı;

malın q surlarının icra ının (satıcının, istehlak ının) hesabına aradan qaldırılmasını və ya q surların aradan qaldırılması n istehlak ının və ya nc şəxslərin əkdiyi xərclərin əvəzinin dənilməsini;

malın, həmin mala uyğun digər modelli (markalı, tipli və i. a.) mal ilə, dəyəri yenidən hesablanma şərti ilə əvəz edilməsini;

m qavilənin ləğv edilməsini və əkdiyi zərərin dənilməsini.

2. Satıcı (icra ı) istehlak ıdan lazımi keyfiyyəti olmayan, malı geri g t rməyə və bu maddənin birinci bəndində g stərilən istehlak ının tələblərindən birini yerinə yetirməyə borcludur.

İri qabaritli və ağır əkili malların istehlak ıdan satıcıya (icra ıya) qaytarılması və dəyişdirilərək yenidən istehlak ıya atdırılması satıcının (icra ının) hesabına həyata ke irilir.

3. İstehlak ının malı dəyişmək tələbi mal olduqda dərhal yerinə yetirilməli, zərurət olduqda onun keyfiyyəti m vafiq tələb verilən andan 14 g n m ddətində yoxlanılmalı və ya tərəflər arasında razılaşdırılmış m ddət ərzində dəyişdirilməlidir.

İstehlak ının malı dəyişdirmək tələbi, mal olmadıqda m vafiq ərizənin verildiyi andan iki ay m ddətində dənilməlidir.

G stərilən m ddət ərzində malı dəyişdirmək m mk n olmadıqda, istehlak ı satıcı (istehsal ı) qarşısında bu maddənin birinci bəndinin ikinci, nc , d rd nc və beşinci abzaslarında nəzərdə tutulmuş digər tələblərin yerinə yetirilməsini tələb edə bilər.

4. Q surlu mal lazımi keyfiyyətli, eyni modelli (markalı, tipli və i. a.) mala dəyişdirilərkən qiymət dəyişərsə, istehlak ı qiymət fərqini dəmir.

Q surlu mal lazımi keyfiyyətli, eyni əlamətləri olan, lakin başqa modelli (markalı, tipli və i. a.) mala dəyişdirilərkən qiymətlər dəyişdikdə, malın dəyəri g stərilən malın alındığı vaxt q vvədə olmuş qiymətlər əsas g t r lməklə yenidən hesablanır.

M qavilə ləğv edildikdə, istehlak ı ilə hesablamalar mala qiymətlər artan hallarda eyni dərəcəli malların qiymətlərinin artması nəzərə alınmaqla, qiymətlər aşağı d şd kdə isə malın alındığı vaxt dəyəri əsas g t r lməklə aparılır.

5. İstehlak ıya keyfiyyətsiz ərzaq malı satılan halda, keyfiyyətsizlik malın yararlılıq m ddəti ərzində aşkar olunubsa, satıcı həmin malı keyfiyyətli mala dəyişdirməli və ya malın dəyərinin məbləğini qaytarmalıdır.

Belə hallarda istehlak ı ilə hesablaşma bu maddənik 4-c bəndində g stərilən qaydada aparılır.

6. İstehlak ı malın q surunun əvəzsiz olaraq aradan qaldırılmasını tələb edərsə, q sur 14 g n ərzində və ya tərəflərin razılığı ilə başqa m ddətdə aradan qaldırılmalıdır.

İstehlak ının tələbi ilə satıcı (icra ı) məişət texnikasının və nəqliyyat vasitələrinin təmir edildiyi və ya dəyişdirildiyi m ddət n ona əvəzsiz olaraq (evinə atdırmaqla) oxşar mal verməlidir.

Təmir (dəyişdirmə), habelə malın q surlarının aradan qaldırıldığı və ya dəyişdirildiyi m ddət n oxşar malı vermək tələbinin yerinə yetirilməsi (14 g n) ləngidildikdə satıcı (icra ı) istehlak ıya mal verməklə bir vaxtda, m əyyən edilmiş m ddətin t r ld y hər g n n ona malın satış qiymətinin bir faizi məbləğində dəbbə pulu dəyir.

7. İstehlak ının tələbinə, qəbz, mal və ya kassa eki, zəmanət m ddəti olan mallar zrə isə texniki pasport və ya onu əvəz edən digər sənəd təqdim edildikdə baxılır.

Satıcı istehlak ıya mal satarkən ona qəbz, mal, kassa eki və ya digər yazılı sənəd verməlidir.

İstehlak ı ona verilən texniki pasportu və ya onu əvəz edən digər sənədi itirərsə, onların bərpası qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş qaydada həll edilir.

8. İstehsal ı istehlak ının mala olan iddiasını aradan qaldırmaq n satıcının sərf etdiyi xərcləri dəməlidir.

9. Azərbaycan Respublikasından kənarda istehsal olunmuş və ya vasitə ilərdən alınmış mallar barəsində bu maddənin birinci bəndində m əyyən edilmiş tələblər satıcının hesabına dənilir.

10. Əgər satıcı, istehsal ı (onların funksiyalarını yerinə yetirən m əssisələr) malın q surlarının istehlak ı tərəfindən istifadə və ya saxlanma qaydalarının pozulması, nc şəxslərin hərəkətləri və ya təbii fəlakət nəticəsində əmələ gəldiyini s buta yetirərsə, istehlak ının bu maddədə nəzərdə tutulan tələbləri təmin olunmamalıdır.

İstehlak ı malın keyfiyyətinin yoxlanmasında şəxsən, yaxud z n mayəndəsi vasitəsilə iştirak etmək h ququna malikdir.

Maddə 8. İş g r lməsi və xidmət g stərilməsi n m qavilə bağlanmasında icra ının vəzifələri

Bazarda h kmran m vqe tutan istehsal ı və ya icra ı (onun nizamnamə fəaliyyətindən, yaxud istehsal imkanlarından kənara ıxdığını s but etdiyi hallar istisna olmaqla) istehlak ı ilə işlərin icra edilməsi və xidmət g stərilməsi n qeyri-bərabər şərt təklif etmədən m qavilə bağlamağa borcludur. Bu halda o, z istehsalat, yaxud digər təsərr fat fəaliyyətini elə təşkil etməlidir ki, əhalinin ehtiyacları lazımi səviyyədə və fasiləsiz təmin edilsin. İcra ının əsassız olaraq, m qavilə bağlamaqdan imtina etməsi nəticəsində o, işlərin yerinə yetirilməsindən və xidmətlərin g stərilməməsindən istehlak ıya dəyən ziyanın əvəzini dəməyə borcludur. [7]

Maddə 9. İş g r lməsinə və xidmət g stərilməsinə dair m qavilələrin şərtləri pozularkən istehlak ıların h quqları

1. İcra ı iş g r lməsinə və xidmət g stərilməsinə dair m qavilənin icrasına vaxtında başlamırsa və ya ox ləng işləməsi işin vaxtında başa atmamasına dəlalət edirsə, istehlak ının m qavilədən imtina etmək və itkilərin dənilməsini tələb etmək h ququ vardır.

2. İşlərdə (xidmətlərdə) m qavilə şərtlərindən əhəmiyyətli dərəcədə kənara ıxıldıqda, yaxud başqa m h m q surlar olduqda istehlak ı həmin q surları aradan qaldırmaq n icra ıya əlavə m ddət verərsə, bu m ddətdə də iş (xidmət) yerinə yetirilməzsə, m qavilənin ləğv olunmasını və itkilərin dənilməsini tələb etmək və ya icra ının hesabına q surların aradan qaldırılmasını nc şəxslərə tapşırmaq h ququ var.

3. İcra ı m qavilənin şərtlərindən kənara ıxaraq, işi (xidməti) pisləşdirmişsə, yaxud işdə (xidmətdə) başqa q surlara yol vermişdirsə, istehlak ının istəyinə uyğun olaraq, g stərilən q surların icra ının hesabına əvəzsiz olaraq m vafiq m ddətdə aradan qaldırılmasını və ya işin (xidmətin) q surlarını z vəsaitləri ilə aradan qaldırarkən əkdiyi zəruri xərclərin dənilməsini, yaxud işin (xidmətin) haqqının m vafiq surətdə azaldılmasını tələb etmək h ququ var.

4. İstehlak ının materiallarından g r lm ş işlərdə (xidmətlərdə) m qavilə şərtlərindən əhəmiyyətli kənara ıxma və ya digər m h m q surlar aşkar edilərsə, istehlak ının istəyinə uyğun olaraq, bu işlərin icra ının eyni cinsli və keyfiyyətli materialından hazırlanmasını, yaxud m qavilənin ləğv olunmasını və itkilərin dənilməsini tələb etmək h ququ vardır.

5. Bu maddənin 2-ci bəndində g stərilmiş q surlar, m əyyən edilmiş m ddətdə aradan qaldırılmadıqda, habelə işlərin (xidmətlərin) yerinə yetirilməsi ləngidildikdə, icra ı işin (xidmətin) qəbul edilməsi zamanı istehlak ıya gecikdirilmiş hər g n n işin və ya xidmətin dəyərinin (əgər dəyər ayrıca m əyyən edilməmişdirsə, sifarişin dəyərinin) bir faizi məbləğində dəbbə pulu dəyir, bu şərtlə ki, m qavilədə dəbbə pulunun başqa məbləği nəzərdə tutulmuş olmasın.

hdəliklərin icra edilmədiyi və ya lazımınca icra edilmədiyi hallar n m əyyən edilmiş dəbbə pulunun (cərimənin, penyanın) icra ı tərəfindən dənilməsi və itkilərin əvəzinin verilməsi onu hdəlikləri yerinə yetirmək vəzifəsindən azad etmir.

6. İcra ı g r lm ş işlərdə və g stərilmiş xidmətlərdə q surların istehlak ının təqsiri ucbatından əmələ gəldiyini s but edərsə, buna g rə məsuliyyət daşımır.

7. İstehlak ının bu maddənin 2-ci və 5-ci bəndlərində nəzərdə tutulmuş tələbləri işin (xidmətin) yerinə yetirilməsi gedişində istehlak ı tərəfindən qəbul edilməsi zamanı, habelə zəmanət m ddəti ərzində, belə m ddət olmadıqda isə bir il ərzində, q surlar aşkar edilərkən irəli s r lə bilər.

Zəmanət m ddəti işin (xidmətin) istehlak ı tərəfindən qəbul olunduğu g ndən, istehlak ının təqsiri z ndən vaxtında qəbul olunmadıqda isə işin (xidmətin) icrası n m qavilədə m əyyən edilmiş m ddətdən hesablanır.

8. İcra ı istehlak ıdan qəbul etdiyi əşyanı (materialı) itirdikdə, korladıqda, zədələdikdə istehlak ıya z n n keyfiyyətcə və qiymətcə oxşar əşyasını qaytarmalı (iş g rməli və xidmət g stərməli), bu m mk n olmadıqda istehlak ının razılığı ilə əşyanın (materialın) dəyərini və dəymiş itkiləri ona bir aydan gec olmamaq şərti ilə dəməlidir.

9. İcra ı əşyanın (materialın) korlanmasına, gətirib ıxara bilən x susi xassələri barədə istehlak ını xəbərdar etməlidir. Elmi və texniki biliklərin səviyyəsi əşyanın (materialın) x susi xassələrini zə ıxarmağa imkan vermədikdə belə, icra ı məsuliyyətdən azad edilmir.

İcra ının iş g rmək və xidmət g stərmək n qəbul etdiyi əşyanın (materialın) dəyərin istehlak ı m qavilə bağlayarkən, m əyyənləşdirir.

10. İş g r lməsində və xidmət g stərilməsində, istehlak ının həyatını, sağlamlığını və ya əmlakının təhl kəsizliyini təmin etməyən materialların, avadanlıqların cihazların, alətlərin, qurğuların və başqa vasitələrin tətbiqi nəticəsində vətəndaşın həyatına, sağlamlığına və ya əmlakına zərər dəyərsə, icra ı onlar xassələrini bilib-bilmədiyindən asılı olmayaraq məsuliyyət daşıyır.

Maddə 10. İstehlak ıların malların (işlərin, xidmətlərin) təhl kəsiz olmasına h quqları

1. İstehlak ı qanunla nəzərdə tutulmuş hallarda malların, məmulatların və məlumat materiallarının nəzarət markası ilə markalanmasının təmin olunması h ququna malikidir.[8]

Malların, məmulatların və məlumat materiallarının nəzarət markası ilə markalanması həmin obyektlərin m əlliflik h ququ və əlaqəli h quqlara əməl edilməklə hazırlandığını, satışı n m vafiq d vlət orqanından razılıq alınması tələb olunduqda belə razılığın alınmasını, həmin n sxələri yaymaq h ququnun verildiyini təsdiq edir.

Nəzarət markası ilə markalanma tələbi istehlak ıların təhrif edilməmiş və dəyişikliyə məruz qalmamış, m əyyən edilmiş əxlaqi və mənəvi dəyərlərə uyğun hazırlanmış mallardan, məmulatlardan və məlumat materiallarından istifadə h ququnun təmin edilməsinə xidmət edir. Nəzarət markasının forması, u otu, istifadəsi və verilməsi qaydaları m vafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən m əyyən edilir.

Aşağıdakıların nəzarət markası ilə markalanması tələb olunur:

dərman vasitələri;

audiovizual əsərin, fonoqramın, kompyuter proqramının, məlumat toplusunun, kitabın n sxələri və digər m əlliflik və əlaqəli h quq obyektləri;

dini təyinatlı ədəbiyyat (kağız və elektron daşıyıcılarında), audio və video materiallar, mal və məmulatlar və dini məzmunlu başqa məlumat materialları.

Satıcı (istehsal ı, icra ı) istehlak ıya qanunla nəzərdə tutulmuş hallarda nəzarət markası ilə markalanmış malları, məmulatları və məlumat materiallarını verməlidir. Nəzarət markası ilə markalanmamış malların, məmulatların və məlumat materiallarının yayılmasını həyata ke irən şəxslər qanunla nəzərdə tutulmuş qaydada məsuliyyət daşıyırlar.

2. İstehlak ı malların (işlərin, xidmətlərin) adi şəraitdə istifadə olunmasının, saxlanılmasının və daşınmasının, onun həyatı, sağlamlığı, eləcə də ətraf m hit n təhl kəsiz olmasının, həm inin onun əmlakına ziyan vurulmamasının təmin olunması h ququna malikdir.

Əgər istifadə edilməsi vətəndaşların həyatına sağlamlığına və əmlakına, habelə ətraf m hitə zərər vura bilən mala (işə, xidmətə) aid təhl kəsizlik tələblərini m əyyənləşdirən normativ sənəd yoxdursa, onda m vafiq icra hakimiyyəti orqanları belə normativ sənədlərin təxirə salınmadan hazırlanmasını və qəbul edilməsini təmin etməli, icra ı tərəfindən malın istehsalını və satışını, işin g r lməsini və xidmət g stərilməsini dərhal dayandırmalıdır.

3. M əyyən edilmiş vaxtdan artıq istifadə edilməsi istehlak ıların həyatına, sağlamlığına, onların əmlakına və ya ətraf m hitə təhl kə kəsb edən və ya zərər vura bilən mallara (işlərə, xidmətlərə) xidmət m ddəti (yararlılıq m ddəti) m əyyən edilməlidir.

İstehsal ı (icra ı) bu kimi malların təlimatlarında xidmət (yararlılıq) m ddətlərini g stərməyə borcludur.

4. Malın (işin, xidmətin) təhl kəsiz istifadə edilməsi və ya daşınması, saxlanılması n x susi qaydalara əməl olunması zəruridirsə, onda istehsal ı (icra ı) belə qaydaları m əyyənləşdirməli, satıcı (icra ı) isə bunları istehlak ının nəzərinə atdırmalıdır.

5. Qanunvericilik aktları ilə və ya digər normativ sənədlərdə vətəndaşların həyatı, sağlamlığı və əmlakı, ətraf m hitin m hafizəsi n təhl kəsizlik tələblərinin m əyyən edildiyi mallar (işlər, xidmətlər) q vvədə olan qanunvericiliyə əsasən məcburi sertifikasiyadan ke irilməlidir. G stərilən tələblərə uyğunluğunu təsdiq edən sertifikat olmadıqda belə malları (o c mlədən xarici malları) Azərbaycan Respublikasında satmaq və istifadə etmək qadağandır.

Belə malların Azərbaycan Respublikasının ərazisinə idxal edilməsinə razılıq n g mr k orqanlarına təqdim edilən, m vafiq səlahiyyətli orqan tərəfindən verilmiş və ya da tanınmış uyğunluq sertifikatı əsas verir.

Bu bəndlə nəzərdə tutulmuş malların (işlərin, xidmətlərin) təhl kəsiz olması barədə tələblərin pozulmasına g rə məsuliyyət bu Qanunla və digər qanunvericilik aktları ilə m əyyən edilir.

6. İstehlak ı malın (işin, xidmətin nəticələrinin) istifadəsi, daşınması və saxlanılması qaydalarına d zg n əməl etdikdə, lakin həmin mal (iş, xidmət) onun həyatına, sağlamlığına, əmlakına və ya ətraf m hitə zərər vurduqda və ya zərər vura bilərsə, istehsal ı (icra ı, satıcı) onun istehsalını (satışını) zərər vura bilən səbəblər aradan qaldırılanadək dayandırmalı, zəruri hallarda isə onun d vriyyədən ıxarılması və istehlak ıdan geri qaytarılması n tədbirlər g rməlidir.

Zərərin səbəblərini aradan qaldırmaq m mk n deyildirsə, istehsal ı (icra ı) belə malları (işləri, xidmətləri) istehsaldan ıxarmaqla, d vriyyədən yığmağa və istehlak ıdan geri almağa borcludur. İstehsal ı (icra ı) bu vəzifələrini yerinə yetirmədikdə malları (işləri, xidmətləri) istehsaldan ıxarmaq, d vriyyədən yığmaq və istehlak ılardan geri almaq haqqında qərarı m vafiq d vlət nəzarət orqanları z səlahiyyətləri ər ivəsində qəbul etməlidirlər. Bu hərəkət nəticəsində ərzaq xammalı və məhsulları qidalanma n yararsız sayılarsa, onlar məhv və ya təkrar emal edilməlidirlər.

Malların (işlərin, xidmətlərin) geri qaytarılması ilə əlaqə dar istehlak ıya dəyən zərəri istehsal ı (icra ı) tam həcmdə dəməlidir.

7. Bu maddənin 4-c və 5-ci bəndlərində m əyyən edilmiş tələblər pozulduqda, malların keyfiyyətinə d vlət nəzarətini həyata ke irən orqanların qərarı ilə istehsal ı (icra ı) həmin qaydalar pozulmaqla satılmış mallardan əldə etdiyi gəliri d vlət b dcəsinə k r r.

8. Yeni (modernləşdirilmiş) mal (iş, xidmət) hazırlanarkən istehsal ı vətəndaşların həyatının, sağlamlığının, əmlakının, həm inin ətraf m hitin təhl kəsizliyi tələblərinə cavab verməsini, təsdiq etmək və d vlət ekspertizasından ke irmək n həmin malın normativ sənədlərini m vafiq orqana təqdim etməlidir.

9. İstehsal ı (icra ı) malda (işdə, xidmətdə) ehtimal doğuracaq xətər (risk) və təhl kəsiz istifadəsi barədə beynəlxalq təcr bələrdə qəbul edilmiş işarələr vasitəsi ilə istehlak ıya məlumat verməyə borcludur.

Maddə 11. Lazımi keyfiyyəti olmayan malın (işin, xidmətin) vurduğu zərərə g rə əmlak məsuliyyəti [9]

Malın (işin, xidmətin) konstruksiya, istehsal, resept və başqa q surları nəticəsində istehlak ının həyatına, sağlamlığına və ya əmlakına dəymiş zərər, qanunvericilikdə daha y ksək məsuliyyət nəzərdə tutulmayıbsa, g nahkar tərəfindən istehlak ıya tam dənilməlidir.

Malın, işin və ya xidmətin q surları nəticəsində əmlaka zərər vurulan hallarda bu qayda yalnız o şərtlə tətbiq edilir ki, keyfiyyətsiz məhsul digər əmlaka zərər vurmuş və həmin digər əmlak z təyinatına g rə əsasən istehlak məqsədi n istifadə edilmiş olsun.

Maddə 12. Mənəvi ziyanın dənilməsi

İstehlak ıların bu Qanunda nəzərdə tutulan h quqları istehsal ı (icra ı, satıcı) tərəfindən pozularsa, istehlak ıya dəyən mənəvi ziyan g nahkar tərəfindən dənilməlidir. dənilən ziyanın dəyəri, qanunla başqa hal nəzərdə tutulmayıbsa, məhkəmə tərəfindən m əyyən edilir.

Maddə 13. İstehlak ıların mal (iş, xidmət) haqqında məlumat almaq h ququ

1. Satıcı (icra ı) istehlak ını maraqlandıran malın (işin, xidmətin) qiyməti, istehlak xassələri (ərzaq malları barəsində isə; həm də tərkibi, yararlılıq m ddəti, kaloriliyi, sağlamlıq n zərərli maddələrin normativ sənədlərin tələbləri ilə m qayisəli miqdarı), əldə edilməsi şərtləri, təminat hdəlikləri və iddiaların irəli s r lməsi, malın işlədilməsi, saxlanılması və təhl kəsiz istifadəsi sulları və qaydaları barəsində istehlak ıya zəruri və d zg n məlumat verməlidir.

Satıcı (icra ı) istehlak ıya m əssisənin satdığı malların ticarət qaydaları və xidmət n vləri barəsində də dolğun və d zg n məlumat verməlidir.

Azərbaycan Respublikasının ərazisində istehsal edilən, habelə ixrac edilən malların zərindəki etiketlər və digər yazılar m vafiq xarici dillərlə yanaşı, d vlət dilində də olmalıdır. Azərbaycan Respublikasına idxal edilən mal və məhsulların zərindəki etiketlər və adlar, onlardan istifadə qaydaları barədə izahat vərəqələri başqa dillərlə yanaşı, Azərbaycan dilinə tərc məsi ilə m şayiət olunmalıdır. [10]

Satıcı (icra ı) Azərbaycan Respublikasının ərazisində satdığı malların (işlərin, xidmətlərin) qiymətlərini yalnız manatla g stərməlidir. [11]

2. Bu maddənin 1-ci bəndində nəzərdə tutulmuş məlumat, mala əlavə olunan texniki sənədlər, habelə nişanlanma, hazırlanma və satış tarixinin g stərilməsi vasitəsilə və ya ayrı-ayrı xidmət sahələrində qəbul olunmuş başqa sulla istehlak ının nəzərinə atdırılır.

3. İstehsal edilmiş malın zərində istehsal və ya ticarət markası, əmtəə nişanı və ya coğrafi g stərici olmalıdır. İstehsal markasında istehsal ının (icra ının) adı, mənsubiyyəti, yeri və standartların (normativ sənədlərin) işarəsi g stərilir hazırlanmış mal istehsal markasına uyğun gəlməlidir. Sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxsin hazırladığı malın (işin, xidmətin) etiketi (yarlığı) olmalıdır. Etiketdə sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olmaq h ququ verən sənədin n mrəsi, onu təsdiq edən orqanın adı, zəruri hallarda onun sertifikatlaşdırılması, x susi tələblərə cavab verən mallar (işlər, xidmətlər) n isə d vlət standartlarının n mrəsi haqqında məlumat verilməlidir. [12]

4. Satılan mal barəsində yanlış məlumatın və ya kifayət qədər dolğun olmayan məlumatın verilməsi, istehlak ının lazımi xassələrə malik olmayan malı (işi, xidməti) almasına səbəb olmuşdursa, onun m qaviləni ləğv etmək və itkilərin dənilməsini tələb etmək h ququ vardır.

5. İstehsalı (satışı) lisenziyalaşdırılan, sertifikatlaşdırılan əmtəələr yalnız m vafiq təsdiqləyici sənədlər olduqda reklam edilə bilər. Bu halda reklamda lisenziyanın və sertifikatın n mrəsi, verilmə tarixi və onu verən orqanın adı g stərilməlidir.

6. Haqsız, qeyri-dəqiq və gizli reklam nəticəsində reklam istehlak ısına dəyən zərər məhkəmənin qərarı ilə təqsirkar bilinmiş reklam fəaliyyətinin subyekti tərəfindən dənilir.[13]

7. Mal (iş, xidmət) haqqında yanlış və ya yarım ıq məlumat, yaxud haqsız, qeyri-dəqiq və gizli reklam nəticəsində dəyən zərəri dəmək barəsində istehlak ının tələblərinə baxılarkən onun əldə etdiyi malın (işin, xidmətin) xassələrinə və xarakteristikasına dair x susi biliyinin olmaması ehtimalı əsas g t r lməlidir.[14]

8. D vlət istehlak ılara z h quqları və onların m dafiəsi haqqında zəruri məlumat almaq n şərait yaradır.

Maddə 14. Ticarət və başqa xidmət n vləri sahələrində istehlak ıların h quqları

1. B t n vətəndaşlar ticarət və başqa xidmət n vləri sahəsində tələbatlarının dənilməsində bərabər h quqa malikdirlər.

Qanunvericilik aktlarında nəzərdə tutulmuş hallardan başqa, istehlak ıların h quqlarına st nl k verilməsinə, birbaşa və ya dolayısı ilə hər hansı şəkildə məhdudlaşdırılmasına yol verilmir. Sosial m dafiəyə ehtiyacı olan vətəndaşların ayrı-ayrı qruplarına ticarət və digər xidmət n vləri sahəsində Azərbaycan Respublikasının qanunvericilik aktları ilə m əyyən edilmiş qaydada g zəştlər və st nl klər verilə bilər.

2. İstehlak ı satıcının (icra ının) iş rejimini nəzərə almaqla, z n əlverişli olan vaxtda sərbəst mal və xidmət se mək h ququna malikdir.

İstehlak ıya sərbəst mal və xidmət se məkdə hər c r k məklik g stərmək satıcının (icra ının) borcudur.

İstehlak ını keyfiyyətsiz və ya ona lazım olmayan eşidli mal almağa və xidmət g stərilməsinə məcbur etmək qadağan edilir.

3. Satıcı (icra ı) istehlak ıya z m əssisəsinin adı, mənsubiyyəti və iş rejimi barədə d zg n və başa d ş lən məlumat verməlidir.

4. İstehlak ı aldığı malların keyfiyyətini, komplektliyini, l s n , əkisini və qiymətini yoxlamaq, malların d zg n və təhl kəsiz istifadəsini n mayiş etdirmək h ququna malikdir. Belə hallarda satıcı istehlak ının tələbi ilə ona nəzarət- l cihazlarını, malın qiyməti haqqında sənədləri təqdim etməlidir. Zəmanət M ddətində malın keyfiyyətinin itməsi səbəblərini m əyyən etmək lazım gəldiyi halda satıcı istehlak ının yazılı ərizəsini aldıqdan sonra 3 g n ərzində bu malı ekspertizaya g ndərməlidir. Ekspertiza satıcının hesabına aparılır.

5. İstehlak ı satıcının s ni surətdə yaratdığı dəstdən ona lazım olan malı almaq h ququna malikdir.

6. Ticarət və digər xidmət n vləri m əssisələrində istehlak ının h quqları pozularsa, satıcı (icra ı) və bu m əssisələrin iş iləri qanunvericiliklə m əyyən olunmuş qaydada məsuliyyət daşıyırlar.

Maddə 15. İstehlak ının tələblərini dəməyən malı lazımi keyfiyyətli mala dəyişdirmək h ququ

1. Lazımi keyfiyyətli qeyri-ərzaq malı z formasına, l s nə, fasonuna, rənginə g rə istehlak ıya yaramırsa və ya digər səbəblərə g rə təyinatı zrə istifadə oluna bilməzsə, istehlak ının onu alındığı yerdə uyğun mala dəyişdirmək h ququ vardır.

İstehlak ı malın alınma g n sayılmamaq şərti ilə, 14 g n ərzində həmin malı lazımi keyfiyyətli mala dəyişdirmək h ququna malikdir. Pərakəndə satılan malın dəyişdirilməsi n satıcı tərəfindən daha uzun m ddət elan edilə bilər. [15]

İstehlak ı tərəfindən əldə edilmiş lazımi keyfiyyətli mal istifadə olunmayıbsa və onun əmtəə g r n ş , istehlak xassələri, plombu, yarlığı, həm inin mal və yaxud kassa qəbzi və ya ona mal ilə birlikdə verilmiş digər sənədləri saxlanılıbsa, bu hallarda o dəyişdirilə bilər.

Bu maddədə g stərilmiş əsaslar zrə dəyişdirilməli olmayan malların siyahısı Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti tərəfindən təsdiq edilir.

2. Malı dəyişdirmə anında satışda uyğun mal yoxdursa, istehlak ı dəyəri yenidən hesablamaqla istənilən başqa bir malı almaq və ya qaytarılan malın dəyəri məbləğində pulu geri g t rmək, ya da satışa uyğun mal gələn kimi onu dəyişdirmək h ququna malikdir. Satıcı malın satışa daxil olduğu g n malın dəyişdirilməsini tələb edən istehlak ıya məlumat verməlidir.

Maddə 16. İstehlak ının h quqlarını məhdudlaşdıran m qavilə şərtlərinin etibarsızlığı

Qanunvericilikdə nəzərdə tutulan h quqlarla m qayisədə istehlak ının h quqlarını məhdudlaşdıran m qavilə şərtləri etibarsız sayılır. İstehlak ının h quqlarını məhdudlaşdıran m qavilə şərtlərinin tətbiqi nəticəsində istehlak ıya zərər dəyibsə, onlar təqsirkar şəxs tərəfindən tam həcmdə dənilməlidir.

İstehsal ı (icra ı, satıcı) istehsalat və ya ticarət fəaliyyətində tutduğu vəzifə st nl klərindən istifadə edərək istehlak ıya zərər vurduqda istehlak ı ona vurulmuş zərərin dənilməsi h ququna malikdir.

 

III f ə s i l

İSTEHLAK ILARIN H QUQLARININ M DAFİƏSİ

Maddə 17. Ticarət və başqa xidmət n vləri haqqında qaydalar

Ticarət, məişət və digər n v xidmət (iş g r lməsi, xidmət g stərilməsi) qaydaları Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabineti tərəfindən təsdiq edilir. Bu qaydalar İstehlak ıların h quqlarının m dafiəsi haqqında Azərbaycan Respublikası Qanununa və digər qanunvericilik aktlarına zidd olmamalıdır.

Ticarət, məişət və digər n v xidmətlərin g stərilməsi zamanı m ştərilərlə hesablaşmaların aparılması, habelə vergilərin və d vlət orqanları tərəfindən g stərilən xidmətlərə (işlərə) g rə d vlət r sumlarının və haqlarının dənilməsi n m vafiq POS-terminallar quraşdırılmalıdır.

POS-terminallar quraşdırılacaq obyektlərin m əyyənləşdirilməsi meyarları, ərazilər zrə POS-terminalların mərhələlərlə tətbiqi qaydası və cədvəli m vafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən m əyyən edilir.

Bu maddənin ikinci hissəsində nəzərdə tutulan POS-terminalların quraşdırılmaması Qanunla nəzərdə tutulmuş məsuliyyətə səbəb olur.[16]

 

Maddə 18. İstehlak ıların h quqlarının m dafiəsi zrə d vlət siyasəti [17]

 

18.0. İstehlak ıların h quqlarının m dafiəsi zrə d vlət siyasəti malların (xidmətlərin, işlərin) istehlak ılarının (istifadə ilərinin) qanuni maraqlarının qorunması məqsədilə z ndə aşağıdakı tələbləri ehtiva edir:

18.0.1. istehlak bazarında satılan malların (xidmətlərin, işlərin), o c mlədən yeyinti məhsullarının və dərman vasitələrinin qablaşdırılmasının, daşınmasının, saxlanmasının və satış şəraitinin sanitar-gigiyenik, ekoloji, texniki, təhl kəsizlik standartlarına, ticarət norma və qaydalarına uyğun olmasına d vlət nəzarətini;

18.0.2. malların (xidmətlərin, işlərin) bəzi n vlərinin istehsalına, idxalına və satışına x susi razılıq (lisenziya) verilməsini;

18.0.3. məcburi sertifikatlaşdırılmalı olan malların (xidmətlərin, işlərin) m əyyənləşdirilməsi və onlara uyğunluq sertifikatının və (və ya) uyğunluq nişanlarının verilməsini;

18.0.4. dərman vasitələrinin satışı, tibbi xidmətlərin g stərilməsi ilə məşğul olan şəxslərin m vafiq tibbi təhsilinin olmasına nəzarəti;

18.0.5. malların (xidmətlərin, işlərin) mənşəyi, kəmiyyəti və keyfiyyəti, yararlılıq m ddəti, satış şərtləri, qiyməti barədə yalan və (və ya) natamam məlumatlar verməklə, yaxud haqsız, qeyri-dəqiq və gizli reklam vasitəsilə satıcılar və (və ya) reklamverici, reklam yaradıcısı, reklam istehsal ısı, reklam yayıcısı və reklam agenti tərəfindən istehlak ıların (istifadə ilərin) aldadılmasının qarşısının alınmasını;[18]

18.0.6. həcmi m vafiq qaydada m əyyənləşdirilərək, təsdiq olunmuş maddi və mənəvi zərərin satıcı tərəfindən (istehsal ı, idxal ı, reklam fəaliyyətinin subyekti) alıcıya (istehlak ıya) dənilməsini;[19]

18.0.7. insanların sağlamlığı, ətraf m hit n təhl kəli olan malların (xidmətlərin, işlərin) istehsalının, idxalının və satışının qadağan olunmasını;

18.0.8. istehlak ıların h quqlarının m dafiəsi sahəsində fəaliyyət g stərən beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığı, ictimai birliklərin fəaliyyəti n m vafiq şəraitin yaradılmasını.

 

Maddə 19. İstehlak ıların h quqlarının və qanuni maraqlarının d vlət m dafiəsi [20]

 

19.1. Malların (xidmətlərin, işlərin) istehlak ılarının h quqlarının və qanuni maraqlarının d vlət m dafiəsi ticarət, ictimai iaşə, məişət və digər xidmət normalarına və qaydalarına riayət olunmasına m vafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən nəzarət formasında həyata ke irilir.

19.2. İstehlak ıların h quqlarının və qanuni maraqlarının qorunması funksiyalarını yerinə yetirən m vafiq icra hakimiyyəti orqanı:

19.2.1. istehsal, idxal edilən və (və ya) satılan malların (xidmətlərin, işlərin) m vafiq standartların və texniki şərtlərin tələblərinə uyğunluğunu m əyyənləşdirir, onlara uyğunluq sertifikatları və (və ya) uyğunluq nişanları verir;

19.2.2. məcburi sertifikatlaşdırılması tələb olunan malların (xidmətlərin,
işlərin) siyahısını m əyyənləşdirir və onların sertifikatı olmadan satışının (icrasının) qarşısını alır və ticarət d vriyyəsindən ıxarır;

19.2.3. m vafiq standartların, texniki şərtlərin tələblərinə cavab verməyən, insanların həyat və sağlamlığı, ətraf m hit n təhl kə yaradan malların (xidmətlərin, işlərin) istehsalının, idxalının və satışının qarşısını alır;

19.2.4. mənşəyi məlum olmayan, yararlılıq m ddəti tm ş malların ticarət d vriyyəsindən ıxarılmamasına, onların satılmasına yol vermiş şəxslərin m vafiq qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş məsuliyyətə cəlb olunması zrə tədbirlər g r r;

19.2.5. istehsalı, idxalı və satışı qadağan olunmuş mallar (xidmətlər, işlər) barədə əhaliyə vaxtında məlumat vermək məqsədilə k tləvi informasiya vasitələrində məlumatlar dərc edir və yayır;

19.2.6. satılan xammalın, materialların, hazır məhsulların m vafiq keyfiyyət və təhl kəsizlik tələblərinə uyğunluğunun g t r lm ş n munələr əsasında ekspertizasını (sınağını) ke irir və onun nəticələrindən asılı olaraq m vafiq tədbirlər g r r. Həmin n munələrin dəyəri və ekspertizanın (sınağın) ke irilməsi xərcləri yoxlanılan təsərr fat subyekti tərəfindən dənilir və onun istehsal-təsərr fat xərclərinə aid edilir;[21]

19.2.7. ərzaq məhsullarının və dərman vasitələrinin, insanların sağlamlığı və ətraf m hit n təhl kə yarada bilən malların qablaşdırılarkən sanitar-gigiyena və toksikologiya, m hkəmlik baxımından təhl kəsiz materiallardan istifadə olunmasına nəzarət edir;

19.2.8. patentləşdirilmiş dərman vasitələrinin, insanların sağlamlığı və ətraf m hit n təhl kə yarada bilən malların təhl kəsiz istifadə qaydaları barədə xəbərdarlıq olmadan satışının qarşısını alır;

19.2.9. saxtalaşdırılmış malların ticarət d vriyyəsindən ıxarılmasını, bu malların istehsalı və satışı ilə məşğul olan şəxslərin m vafiq qanunvericiliklə nəzərdə tutulmuş məsuliyyətə cəlb edilməsini təmin edir;

19.2.10. malların (xidmətlərin, işlərin) m vafiq icra hakimiyyəti orqanının təsdiq etdiyi, yaxud istehsal ı tərəfindən t vsiyə olunan qiymətlərlə satılmasına nəzarət edir;

19.2.11. qiymətli metalların, qiymətli daşların və onlardan hazırlanmış zərgərlik məmulatlarının m vafiq qanunvericiliklə m əyyən olunmuş satış qaydalarına riayət olunmasına nəzarət edir;

19.2.12. satıcılar tərəfindən əkidə, qiymətdə, hesablaşmalarda aldadılması, mallar barədə yalan məlumatlar verilməsi, satış şərtlərinin pozulması barədə alıcıların m raciətlərinə baxır və şikayətlərini araşdırır, onların nəticələri zrə m vafiq tədbirlər g r r;

19.2.13. malların (xidmətlərin, işlərin) istehsalı, ixracı, idxalı və satışı ilə məşğul olan şəxslərdən onların keyfiyyəti, qiyməti, satış şərtləri barədə məlumatlar alır;

19.2.14. satılan malların (xidmətlərin, işlərin) keyfiyyətinin y ksəldilməsi, nomenklaturunun və eşidinin genişləndirilməsi barədə təkliflər hazırlayır və m vafiq icra hakimiyyəti orqanlarına təqdim edir.

Maddə 20. İstehlak ıların h quqlarının m dafiəsi zrə yerli icra hakimiyyəti orqanlarının vəzifələri

Yerli icra hakimiyyəti orqanları istehlak ıların h quqlarının m dafiəsi zrə m vafiq orqanları yarada bilərlər. İcra hakimiyyəti orqanlarının istehlak ıların h quqlarının m dafiəsi zrə m vafiq orqanları:

istehlak ıların şikayətlərinə baxır, onların qanunvericiliklə nəzərdə tutulmuş h quqlarının m dafiəsi zrə m vafiq məsləhət verir;

istehlak ıların h quqlarını məhdudlaşdıran şərtləri aşkarlamaq məqsədilə satıcılarla (istehsal ılarla, icra ılarla) istehlak ılar arasında bağlanan m qavilələri təhlil edir;

istehlak ıların həyatına, sağlamlığına, yaxud əmlakına dəyən ziyan haqqında məlumat toplayır və onu aidiyyəti zrə səlahiyyətli orqanlara g ndərir;

istehlak ıların mallarda (işlərdə, xidmətlərdə) n qsanlar, yaxud təhl kəli mallar (işlər, xidmətlər) aşkar etdikləri hallarda bunlar barədə də malların (işlərin, xidmətlərin) təhl kəsizliyinə nəzarəti həyata ke irən m vafiq d vlət icra hakimiyyəti orqanlarına xəbər verir;

istehlak ıların h quqlarının m dafiəsi məqsədilə z təşəbb s və ya istehlak ının (istehlak ılar ittifaqının) m raciəti əsasında məhkəmə qarşısında iddia qaldıra bilər.

Maddə 21. İstehlak ıların h quqlarının pozulmasına g rə məsuliyyət [22]

Bu Qanunun pozulmasına g rə təqsirli şəxslər Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə nəzərdə tutulmuş qaydada m lki, inzibati və cinayət məsuliyyəti daşıyırlar.

Maddə 22. İstehlak ıların h quqlarının m dafiəsini həyata ke irən d vlət icra hakimiyyəti orqanlarının qərarlarına, onların vəzifəli şəxslərinin, həm inin bu şəxslərin hərəkətlərinə dair şikayətlərə baxılması

İstehlak ıların h quqlarının m dafiəsini həyata ke irən d vlət icra hakimiyyəti orqanlarının qərarlarına, onların vəzifəli şəxslərinin, həm inin bu şəxslərin hərəkətlərinə qarşı şikayətlərə qanunvericiliklə m əyyən olunmuş qaydada baxılır.

İstehlak ıların h quqlarının m dafiəsini həyata ke irən d vlət icra hakimiyyəti orqanlarının, onların vəzifəli şəxslərinin qərarlarının yerinə yetirilməsi, həm inin bu şəxslərin hərəkətlərinin icrası şikayətin verilməsi ilə dayandırılmır.

Maddə 23. İstehlak ıların h quqlarının m dafiəsini həyata ke irən d vlət icra hakimiyyəti orqanlarının h quq-m hafizə orqanları ilə əlaqəsi

H quq-m hafizə orqanlarının iş iləri istehlak ıların h quqlarının m dafiəsini həyata ke irən d vlət icra hakimiyyəti orqanlarının vəzifəli şəxslərinə z vəzifələrinin yerinə yetirilməsində k məklik g stərir və bu işlərin g r lməsində onlara mane ilik t rədən vətəndaşların qanunsuz hərəkətlərinin qarşısını alırlar.

Maddə 24. Azərbaycan Respublikasında istehlak ıların h quqlarını m dafiə edən d vlət icra hakimiyyəti orqanlarının vəzifəli şəxslərinin h quqi m dafiəsi

İstehlak ıların h quqlarını m dafiə edən d vlət orqanlarının vəzifəli şəxslərinin və m təxəssislərinin h quqları Azərbaycan Respublikasının m vafiq qanunvericilik aktları əsasında təmin edilir.

Onların vəzifələrinin yerinə yetirilməsinə mane olmaq və ya hər hansı şəkildə təsir g stərmək, habelə işlərinə m daxilə etmək qadağandır.

Belə hərəkətlərə yol verən orqanlar, vəzifəli şəxslər və vətəndaşlar Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə m əyyənləşdirilmiş qaydada məsuliyyət daşıyırlar.

Maddə 25. ( ıxarılıb) [23]

Maddə 26. İstehlak ıların h quqlarının məhkəmə m dafiəsi

İstehlak ıların qanunvericiliklə nəzərdə tutulmuş h quqlarının m dafiəsini məhkəmə həyata ke irir.

İstehlak ının tələblərini yerinə yetirməklə yanaşı, məhkəmə həm inin ona dəymiş mənəvi (qeyri-əmlak) zərərin də dənilməsini həll edir.

İstehlak ılar h quqlarının pozulması barədə qaldırdıqları iddialara g rə d vlət r sumu verməkdən azad edilirlər.

 

IV f ə s i l

İSTEHLAK ILARIN İCTİMAİ TƏŞKİLATLARI (İSTEHLAK ILAR BİRLİYİ)

Maddə 27. İstehlak ıların ictimai təşkilatları (istehlak ılar birliyi) və onların h quqları

1. Azərbaycan Respublikasının vətəndaşları z qanuni h quqlarının m dafiəsi n k n ll l k əsasında birləşib istehlak ıların ictimai təşkilatlarını (istehlak ılar birliyini) yaratmaq h ququna malikdirlər.

İstehlak ılar birliyi ictimai təşkilat olub, z fəaliyyətini m vafiq qanunvericilik əsasında həyata ke irir. [24]

2. İstehlak ılar birliyi:

malların istehlak xassələrini, ona olan tələbatı, istehsal olunan və satılan malın keyfiyyətinə və qiymətinə dair ictimai fikri yrənmək;

malların (işlərin, xidmətlərin) ekspertizasını və sınağını aparmaq n m vafiq d vlət nəzarət orqanlarına m raciət etmək;

m vafiq icra hakimiyyəti orqanlarından və təsərr fat subyektlərindən z məqsəd və niyyətlərini həyata ke irmək n lazımi məlumat almaq;

malların (işlərin, xidmətlərin) keyfiyyətinə, ticarət və digər n v xidmət sahələrinə nəzarət etməkdə m vafiq d vlət orqanlarına k mək g stərmək;

istehlak ılara qanunvericiliyə uyğun h quqi məsləhətlər verilməsini təşkil etmək;

malın (işin, xidmətin) keyfiyyətinə aid tələbləri m əyyənləşdirən normativ sənədlərin hazırlanmasına dair təklif və rəy vermək;

qanunvericiliyə uyğun olaraq, m vafiq icra hakimiyyəti orqanları qarşısında istehlak ıların maraqları haqqında məsələ qaldırmaq və onu m dafiə etmək;

malın (işin, xidmətin) keyfiyyətinin yaxşılaşdırılması və qiymətqoyma qaydalarına. əməl edilməsi, m əyyənləşdirilmiş keyfiyyət tələblərinə uyğun gəlməyən malın (işin, xidmətin) satışının m vəqqəti dayandırılması, vətəndaşların həyatı, sağlamlığı və əmlakı, ətraf m hit n təhl kəli olan malın (işin, xidmətin) istehsalının dayandırılması, satışdan g t r lməsi, əsassız artırılmış qiymətlərlə məhsul satışının dayandırılması, habelə m vcud qanunvericiliyi pozmaqla m əyyənləşdirilmiş qiymətlərin ləğv edilməsi tədbirləri barəsində m vafiq icra hakimiyyəti orqanlarına, m əssisələrə və təşkilatlara təkliflər vermək;

istehlak ıların ictimai təşkilatlarının (istehlak ılar birliyinin) zv olmayan vətəndaşların, qanunvericiliyə uyğun olaraq, h quqlarını məhkəmədə m dafiə etmək;

keyfiyyətsiz malın (işin, xidmətin) istehsalında və satışında təqsiri olan şəxslərin məsuliyyətə cəlb edilməsi barədə m vafiq icra hakimiyyəti orqanlarına m raciət etmək;

istehlak ıların h quqları haqqında ictimaiyyətə məlumat vermək;

istehlak ıların h quqlarının m dafiəsi haqqında beynəlxalq əməkdaşlığın inkişafına k mək g stərmək h ququna malikdir.

 

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti

Heydər ƏLİYEV.

 

Bakı şəhəri, 19 sentyabr 1995-ci il

№ 1113

 

 

 


 

İSTİFADƏ OLUNMUŞ MƏNBƏ SƏNƏDLƏRİNİN SİYAHISI

 

1.       5 oktyabr 2001-ci il tarixli 183-IIQD n mrəli Azərbaycan Respublikasının Qanunu (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2001-ci il, № 11, maddə 676)

2.       5 oktyabr 2001-ci il tarixli 190-IIQD n mrəli Azərbaycan Respublikasının Qanunu (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2001-ci il, № 11, maddə 683)

3.       12 oktyabr 2001-ci il tarixli 193-IIQD n mrəli Azərbaycan Respublikasının Qanunu (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2001-ci il, № 11, maddə 686)

4.       23 aprel 2002-ci il tarixli 311-IIQD n mrəli Azərbaycan Respublikasının Qanunu (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2002-ci il, № 5, maddə 241)

5.       30 aprel 2002-ci il tarixli 317-IIQD n mrəli Azərbaycan Respublikasının Qanunu (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2003-c il, № 1, maddə 1)

6.       5 dekabr 2003-c il tarixli 538-IIQD n mrəli Azərbaycan Respublikasının Qanunu (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2004-c il, № 1, maddə 6)

7.       30 dekabr 2003-c il tarixli 568-IIQD n mrəli Azərbaycan Respublikasının Qanunu (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2004-c il, № 2, maddə 57)

8.       10 iyun 2005-ci il tarixli 925-IIQD n mrəli Azərbaycan Respublikasının Qanunu (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2005-ci il, № 8, maddə 684)

9.       21 oktyabr 2005-ci il tarixli 1030-IIQD n mrəli Azərbaycan Respublikasının Qanunu ( Azərbaycan qəzeti, 14 dekabr 2005-ci il, Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2005-ci il, № 12, maddə 1083)

10.    17 aprel 2007-ci il tarixli 315-IIIQD n mrəli Azərbaycan Respublikasının Qanunu (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2007-ci il, № 8, maddə 745)

11.    30 sentyabr 2011-ci il tarixli 205-IVQD n mrəli Azərbaycan Respublikasının Qanunu ( Respublika qəzeti, 26 noyabr 2011-ci il, № 255; Azərbaycan qəzeti, 27 noyabr 2011-ci il, № 262; Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2011-ci il, № 11, maddə 984)

12.    29 iyun 2012-ci il tarixli 415-IVQD n mrəli Azərbaycan Respublikasının Qanunu ( Respublika qəzeti, 8 sentyabr 2012-ci il, № 200, Azərbaycan qəzeti 12 sentyabr 2012-ci il, № 203, Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2012-ci il, №9, maddə 842)

13.    30 sentyabr 2014-c il tarixli 1037-IVQD n mrəli Azərbaycan Respublikasının Qanunu ( Azərbaycan qəzeti, 09 noyabr 2014-c il, № 245, Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2014-c il, №10, maddə 1157)

14.    14 aprel 2017-ci il tarixli 611-VQD n mrəli Azərbaycan Respublikasının Qanunu ( Azərbaycan qəzeti, 4 iyun 2017-ci il, № 119, Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2017-ci il, № 5, maddə 722)

15.    4 may 2018-ci il tarixli 1127-VQD n mrəli Azərbaycan Respublikasının Qanunu ( Azərbaycan qəzeti, 14 iyun 2018-ci il, № 133, Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2018-ci il, №6, maddə 1169)

16.    28 dekabr 2018-ci il tarixli 1414-VQD n mrəli Azərbaycan Respublikasının Qanunu ( Azərbaycan qəzeti, 1 fevral 2019-cu il, № 25)

 

 

QANUNA EDİLMİŞ DƏYİŞİKLİK VƏ ƏLAVƏLƏRİN SİYAHISI

 


[1] 14 aprel 2017-ci il tarixli 611-VQD n mrəli Azərbaycan Respublikasının Qanunu ( Azərbaycan qəzeti, 4 iyun 2017-ci il, № 119, Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2017-ci il, № 5, maddə 722) ilə 1-ci maddəsinin doqquzuncu abzasında məhsulun m əyyən edilmiş tələblərə s zləri və onuncu abzasında məhsulun, prosesin, yaxud xidmətin təsdiq edilmiş tələblərə s zləri malın (xidmətin, işin), prosesin, idarəetmə sisteminin və iş i heyətinin m vafiq standartda, texniki reqlamentdə və digər normativ h quqi aktda m əyyən olunmuş tələblərə s zləri ilə əvəz edilmişdir.

 

[2] 29 iyun 2012-ci il tarixli 415-IVQD n mrəli Azərbaycan Respublikasının Qanunu ( Respublika qəzeti, 8 sentyabr 2012-ci il, № 200, Azərbaycan qəzeti 12 sentyabr 2012-ci il, № 203, Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2012-ci il, №9, maddə 842) ilə 1-ci maddənin birinci hissəsinə on nc bənd əlavə edilmişdir.

 

[3] 17 aprel 2007-ci il tarixli 315-IIIQD n mrəli Azərbaycan Respublikasının Qanunu (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2007-ci il, № 8, maddə 745) ilə 2-ci maddənin birinci hissəsində "bu Qanundan" s zlərindən əvvəl "Azərbaycan Respublikasının M lki Məcəlləsindən, " s zləri əlavə edilmişdir.

 

[4] 28 dekabr 2018-ci il tarixli 1414-VQD n mrəli Azərbaycan Respublikasının Qanunu ( Azərbaycan qəzeti, 1 fevral 2019-cu il, № 25) ilə 2-ci maddəyə yeni məzmunda nc hissə əlavə edilmişdir.

 

[5] 23 aprel 2002-ci il tarixli 311-IIQD n mrəli Azərbaycan Respublikasının Qanunu (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2002-ci il, № 5, maddə 241) ilə 6-cı maddənin 2-ci bəndinin sonuncu hissəsində "malın satıldığı g ndən" s zləri "əgər alqı-satqı m qaviləsində ayrı m ddət nəzərdə tutulmayıbsa, malın istehlak ıya verildiyi məqamdan" s zləri ilə əvəz edilmişdir.

 

[6] 23 aprel 2002-ci il tarixli 311-IIQD n mrəli Azərbaycan Respublikasının Qanunu (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2002-ci il, № 5, maddə 241) ilə 6-cı maddənin 3-c bəndində "3 ildən" s zləri "Azərbaycan Respublikasının M lki Məcəlləsi ilə m əyyən edilmiş m ddətdən" s zləri ilə əvəz edilmişdir.

 

17 aprel 2007-ci il tarixli 315-IIIQD n mrəli Azərbaycan Respublikasının Qanunu (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2007-ci il, № 8, maddə 745) ilə 6-cı maddənin 3-c bəndində "q surlar barədə" s zlərindən sonra ", əgər m qavilədə başqa hal nəzərdə tutulmayıbsa, " s zləri əlavə edilmişdir.

 

[7] 17 aprel 2007-ci il tarixli 315-IIIQD n mrəli Azərbaycan Respublikasının Qanunu (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2007-ci il, № 8, maddə 745) ilə 8-ci maddənin birinci c mləsində "xidmət g stərilməsi n" s zlərindən sonra "qeyri-bərabər şərt təklif etmədən" s zləri əlavə edilmişdir.

 

[8] 29 iyun 2012-ci il tarixli 415-IVQD n mrəli Azərbaycan Respublikasının Qanunu ( Respublika qəzeti, 8 sentyabr 2012-ci il, № 200, Azərbaycan qəzeti 12 sentyabr 2012-ci il, № 203, Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2012-ci il, №9, maddə 842) ilə 10-cu maddəyə 1-ci hissə əlavə edilmişdir və 1-8-ci hissələr m vafiq olaraq 2-9-cu hissələr hesab edilmişdir.

 

[9] 17 aprel 2007-ci il tarixli 315-IIIQD n mrəli Azərbaycan Respublikasının Qanunu (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2007-ci il, № 8, maddə 745) ilə 11-ci maddəyə aşağıdakı məzmunda ikinci hissə əlavə edilmişdir.

 

[10] 5 dekabr 2003-c il tarixli 538-IIQD n mrəli Azərbaycan Respublikasının Qanunu (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2004-c il, № 1, maddə 6) ilə 13-c maddənin 1-ci bəndinə nc abzas əlavə edilmişdir.

 

[11] 21 oktyabr 2005-ci il tarixli 1030-IIQD n mrəli Azərbaycan Respublikasının Qanunu ( Azərbaycan qəzeti, 14 dekabr 2005-ci il, Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2005-ci il, № 12, maddə 1083) ilə 13-c maddənin 1-ci bəndinə d rd nc abzas əlavə edilmişdir.

 

[12] 12 oktyabr 2001-ci il tarixli 193-IIQD n mrəli Azərbaycan Respublikasının Qanunu (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2001-ci il, № 11, maddə 686) ilə 13-c maddənin 3-c bəndinin birinci c mləsində "mal nişanı və ya xidmət nişanı" s zləri "əmtəə nişanı və ya coğrafi g stərici" s zləri ilə əvəz edilmişdir.

 

[13] 4 may 2018-ci il tarixli 1127-VQD n mrəli Azərbaycan Respublikasının Qanunu ( Azərbaycan qəzeti, 14 iyun 2018-ci il, № 133, Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2018-ci il, №6, maddə 1169) ilə 13-c maddənin 5-ci və 6-cı hissələri yeni redaksiyada verilmişdir.

Əvvəlki redaksiyada deyilirdi:

5. Məcburi sertifikasiya edilməli olan, lakin uyğunluq sertifikatı olmayan məhsulun reklamı qadağandır.

6. Haqsız reklam olunan malın (işin, xidmətin) alınması nəticəsində istehlak ıya vurulan zərər təqsirkar şəxslər tərəfindən tam həcmdə dənilməlidir.

 

[14] 4 may 2018-ci il tarixli 1127-VQD n mrəli Azərbaycan Respublikasının Qanunu ( Azərbaycan qəzeti, 14 iyun 2018-ci il, № 133, Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2018-ci il, №6, maddə 1169) ilə 13-c maddənin 7-ci hissəsində haqsız s z ndən sonra , qeyri-dəqiq və gizli s zləri əlavə edilmişdir.

 

[15] 23 aprel 2002-ci il tarixli 311-IIQD n mrəli Azərbaycan Respublikasının Qanunu (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2002-ci il, № 5, maddə 241) ilə 15-ci maddənin 1-ci bəndinin ikinci abzasına ikinci c mlə əlavə edilmişdir.

 

[16] 30 sentyabr 2011-ci il tarixli 205-IVQD n mrəli Azərbaycan Respublikasının Qanunu ( Respublika qəzeti, 26 noyabr 2011-ci il, № 255; Azərbaycan qəzeti, 27 noyabr 2011-ci il, № 262; Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2011-ci il, № 11, maddə 984) ilə 17-ci maddəsinə ikinci, nc və d rd nc hissələr əlavə edilmişdir.

 

[17] 17 aprel 2007-ci il tarixli 315-IIIQD n mrəli Azərbaycan Respublikasının Qanunu (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2007-ci il, № 8, maddə 745) ilə 18-ci maddə yeni redaksiyada verilmişdir.

 

Əvvəlki redaksiyada deyilirdi:

Maddə 18. İstehlak ıların h quqlarının d vlət m dafiəsi

1. D vlət istehlak ıların mənafelərinin m dafiəsinə təminat verir, malların (işlərin, xidmətlərin) azad se ilməsinə imkan yaradır, insanların sağlamlığını və həyat tərzini lazımi səviyyədə təmin etmək məqsədi ilə malların alınmasına və ya digər qanuni yolla təmin edilməsinə zəmanət verir.

2. İstehlak ıların h quqlarının d vlət m dafiəsini Azərbaycan Respublikasında istehlak ılar n nəzərdə tutulan malların (işlərin, xidmətlərin) keyfiyyətinə, təhl kəsizliyinə və istehlak ıların qanunla qorunan başqa h quqlarının m dafiəsinə nəzarət edən m vafiq icra hakimiyyəti orqanları və məhkəmə z səlahiyyətləri h dudlarında həyata ke irirlər.

 

[18] 4 may 2018-ci il tarixli 1127-VQD n mrəli Azərbaycan Respublikasının Qanunu ( Azərbaycan qəzeti, 14 iyun 2018-ci il, № 133, Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2018-ci il, №6, maddə 1169) ilə 18.0.5-ci maddədə yolverilməz s z haqsız, qeyri-dəqiq və gizli s zləri ilə, reklam ılar s z reklamverici, reklam yaradıcısı, reklam istehsal ısı, reklam yayıcısı və reklam agenti s zləri ilə əvəz edilmişdir.

 

[19] 4 may 2018-ci il tarixli 1127-VQD n mrəli Azərbaycan Respublikasının Qanunu ( Azərbaycan qəzeti, 14 iyun 2018-ci il, № 133, Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2018-ci il, №6, maddə 1169) ilə 18.0.6-cı maddədə reklam ı s z reklam fəaliyyətinin subyekti s zləri ilə əvəz edilmişdir.

 

[20] 17 aprel 2007-ci il tarixli 315-IIIQD n mrəli Azərbaycan Respublikasının Qanunu (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2007-ci il, № 8, maddə 745) ilə 19-cu maddə yeni redaksiyada verilmişdir.

 

Əvvəlki redaksiyada deyilirdi:

Maddə 19. İstehlak ılar n nəzərdə tutulan malların (işlərin, xidmətlərin) keyfiyyətinə və təhl kəsizliyinə nəzarət edən d vlət orqanlarının səlahiyyətləri

1. Azərbaycan Respublikasında malların (işlərin, xidmətlərin) keyfiyyətinə və təhl kəsizliyinə nəzarəti həyata ke irən m vafiq d vlət icra hakimiyyəti orqanları malların (işlərin, xidmətlərin) keyfiyyətini və təhl kəsizliyini təmin etmək məqsədilə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti tərəfindən m əyyənləşdirilmiş səlahiyyətlər ər ivəsində:

malların (işlərin, xidmətlərin) təhl kəsizliyi zrə məcburi tələblər m əyyənləşdirir və bu tələblərə riayət olunmasına nəzarəti həyata ke irirlər;

malların (işlərin, xidmətlərin) təhl kəsizliyi zrə tələblərin pozulmasının aradan qaldırılması, istehsalatdan ıxarılması, belə malların (işlərin, xidmətlərin) istehsalının dayandırılması və realizə olunması, onların istehlak ıdan geri alınması, həm inin istehlak ıya b t n bunlar haqqında informasiya verilməsi haqqında g stərişlər verirlər;

istehlak malları (işləri, xidmətləri) bazarında haqsız rəqabətin və təsərr fat subyektlərinin inhisar ı fəaliyyətinin qarşısını alırlar;

istehlak ıların h quqlarının m dafiəsi haqqında Azərbaycan Respublikası qanunvericiliyinin tətbiq olunması məsələləri zrə rəsmi izahatlar verirlər;

insanların sağlamlığının təhl kəsizliyini təmin edən məhsulların x susiyyətlərini və sanitariya-gigiyenik g stəricilərini normallaşdırırlar;

insanların sağlamlığı n təhl kə yarada bilən məhsulların normativ-texniki sənədlərinin razılaşdırılmasını və istehsal mərhələsində icrası məcburi olan gigiyenik sertifikasiyasını həyata ke irirlər;

təhl kəsizlik g stəricilərinə g rə normativ-texniki sənədlərin tələblərinə cavab verməyən məhsulların sınaq m ayinələrinin cavablarına əsasən sonrakı istifadəsi barədə m vafiq qərar qəbul edirlər;

yeni texnoloji proseslərin, materialların, maddələrin və məmulatların istehsalını, istifadəsini və satışını razılaşdırırlar;

məhsulların (işlərin, xidmətlərin) gigiyenik, ekoloji, seysmoloji, radioloji, hormonal, farmakoloji və toksikoloji qiymətləndirilməsinin metodikalarını, eləcə də zərərli amillərin səviyyəsinin gigiyenik g stəricilərinin və x susiyyətlərinin tədqiqi sullarını təsdiq edirlər;

m lkiyyət formasından asılı olmayaraq Azərbaycan Respublikası ərazisində ticarət, ictimai iaşə və xidmət m əssisələrində malların (işlərin, xidmətlərin) keyfiyyətinə, təhl kəsizlik tələblərinə, habelə ticarət və xidmət g stərilməsi qaydalarına d zg n əməl olunması barədə nəzarəti yoxlamalar aparırlar. Lazım olan hallarda malların, xammalların, yarımfabrikatların, komplektləşdirmə materiallarının keyfiyyətini yerində yoxlayır və ya m vafiq laboratoriyalarda sərbəst ekspertiza ke irmək məqsədi ilə onlardan n munələr g t r rlər. Həmin n munələrin dəyəri və aparılmış təhlillərin (ekspertizaların) xərcləri yoxlanılan təsərr fat subyektlərinin hesabına dənilir və onların istehsal-təsərr fat xərclərinə aid edilir;

istehlak ıların h quqlarının pozulmasına son qoyulması barədə təsərr fat subyektlərinə icrası məcburi g stərişlər verir, yoxlanılan subyektlərdən malların keyfiyyətini xarakterizə edən normativ sənədləri və digər lazım olan məlumatları alırlar;

aşkar olunmuş q surlar təsərr fat subyektləri tərəfindən aradan qaldırılanadək normativ sənədlərin tələblərinə cavab verməyən malların (işlərin, xidmətlərin) g ndərilməsini, satışını və icrasını dayandırırlar;

qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş hallarda təqsirkar şəxslərə inzibati tənbeh tədbirləri tətbiq edirlər, cinayət əlamətləri olan yoxlama materiallarını h quq-m hafizə orqanlarına g ndərirlər;

istehlak ıların h quqlarının m dafiəsinə dair m vafiq məhkəmələr qarşısında iddia qaldırırlar.

2. Azərbaycan Respublikasında malların (işlərin, xidmətlərin) sertifikatlaşdırılması zrə milli orqan:

malların (işlərin, xidmətlərin) sertifikatlaşdırılması qaydalarını m əyyənləşdirir;

məcburi sertifikatlaşdırılmalı malların (işlərin, xidmətlərin) nomenklaturunu m əyyənləşdirir;

konkret mal (iş, xidmət) n vlərinin sertifikatlaşdırılması zrə orqanları, həm inin m vafiq sınaqların aparılması n sınaq laboratoriyalarını (mərkəzlərini) akkreditasiya edir, digər h quqi şəxslərə akkreditasiyanı ke irmək h ququnu həvalə edir;

malların (işlərin, xidmətlərin) sertifikatlaşdırılmasının aparılmasının d zg nl y nə nəzarəti həyata ke irir;

sertifikatlaşdırılmış malların (işlərin, xidmətlərin), sertifikatlaşdırma zrə akkreditasiya olunmuş orqanların, sınaq laboratoriyalarının (mərkəzlərinin) d vlət reyestrini aparır;

xarici və beynəlxalq orqanların verdiyi sertifikatların tanınması barədə qərar qəbul edir;

malların (işlərin, xidmətlərin) sertifikatlaşdırılması məsələləri zrə xarici lkələrlə və beynəlxalq təşkilatlarla qarşılıqlı əlaqələrdə Azərbaycan Respublikasını təmsil edir.

3. Malların (işlərin, xidmətlərin) keyfiyyətinə və təhl kəsizliyinə nəzarəti həyata ke irən d vlət icra hakimiyyəti orqanlarının bu sahədə fəaliyyətlərini koordinasiya etmək standartlaşdırma və metrologiya sahəsində fəaliyyət g stərən m vafiq d vlət icra hakimiyyəti orqanına həvalə olunur.

 

[21] 30 sentyabr 2014-c il tarixli 1037-IVQD n mrəli Azərbaycan Respublikasının Qanunu ( Azərbaycan qəzeti, 09 noyabr 2014-c il, № 245, Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2014-c il, №10, maddə 1157) ilə 19.2.6-cı maddəsindən ikinci c mlə ıxarılmışdır.

 

[22] 5 oktyabr 2001-ci il tarixli 183-IIQD n mrəli Azərbaycan Respublikasının Qanunu (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2001-ci il, № 11, maddə 676) ilə 21-ci maddə yeni redaksiyada verilmişdir.

 

Əvvəlki redaksiyada deyilirdi:

Maddə 21. İstehlak ıların h quqlarının m dafiəsini həyata ke irən d vlət icra hakimiyyəti orqanlarının vəzifəli şəxslərinin vəzifə və məsuliyyətləri

İstehlak ıların h quqlarının m dafiəsini həyata ke irən d vlət icra hakimiyyəti orqanlarının vəzifəli şəxsləri Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyini, həm inin vətəndaşların, m əssisələrin, idarələrin və təşkilatların qanunla m dafiə olunan h quqlarını qorumalıdırlar.

Onlar z səlahiyyətlərini yerinə yetirərkən əldə olunmuş d vlət və qanunla qorunan digər sirləri yaymamalıdırlar. Vəzifəli şəxslər z vəzifələrini yerinə yetirmədikdə və ya lazımınca yerinə yetirmədikdə, z səlahiyyətlərini aşdıqda q vvədə olan qanunvericiliyə əsasən məsuliyyətə cəlb olunurlar.

 

[23] 30 dekabr 2003-c il tarixli 568-IIQD n mrəli Azərbaycan Respublikasının Qanunu (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2004-c il, № 2, maddə 57) ilə 25-ci maddə ıxarılmışdır.

 

Əvvəlki redaksiyada deyilirdi:

Maddə 25. İstehlak ıların h quqlarının m dafiəsini həyata ke irən d vlət icra hakimiyyəti orqanları tərəfindən tətbiq edilən sanksiyalar

1. Azərbaycan Respublikasında istehlak ıların h quqlarının m dafiəsini həyata ke irən d vlət icra hakimiyyəti orqanları z səlahiyyətləri ər ivəsində istehlak ıların h quqlarının m dafiəsi haqqında qanunvericiliyi pozduğuna g rə g nahkar şəxslərə aşağıda g stərilən sanksiyaları tətbiq edirlər:

bu qanunun 7-ci maddəsinin birinci bəndində m əyyən edilmiş istehlak ıların h quqlarının yerinə yetirilməsindən imtina etdikdə bu malın dəyərinin beş misli həcmində;

istehlak ıların h quqlarının pozulmasının aradan qaldırılması haqqında m vafiq d vlət orqanının icrası məcburi olan g stərişi yerinə yetirilmədikdə vurulmuş zərəri dəməklə onun həcmi miqdarında bu zərəri m əyyən etmək m mk n olmadıqda minimum əmək haqqının 100 mislinədək;

normativ sənədlərin tələblərinə cavab verməyən malların istehsalına, satılmasına, işlərin yerinə yetirilməsinə, xidmətlərin g stərilməsinə g rə satılmış malların, yerinə yetirilmiş işlərin, g stərilmiş xidmətlərin qiymətinin 25 faizi miqdarında;

məcburi sertifikatlaşdırılmalı, lakin sertifikatlaşdırılmamış malların satılması, işlərin yerinə yetirilməsi, xidmətlərin g stərilməsinə g rə satılmış malların, yerinə yetirilmiş işlərin, g stərilmiş xidmətlərin qiymətinin 25 faizi miqdarında;

standartların, digər normativ sənədlərin tələblərinin pozulması nəticəsində insanın həyatı, sağlamlığı və əmlakı və həm inin ətraf m hit n təhl kəli məhsulun (işin, xidmətin) buraxılması (g r lməsi) və satılması n buraxılmış (g r lm ş) və satılmış məhsulun qiymətinin 100 faizi miqdarında;

insanların həyatının, sağlamlığının, əmlakının və ətraf m hitin təhl kəsizliyinə dair Azərbaycan Respublikasında q vvədə olan standartların, digər normativ sənədlərin tələblərinə uyğun olmayan xaricdən gətirilmiş malın satılmasına g rə satılmış malların qiymətinin 50 faizi miqdarında;

buraxılması və satılması qadağan olunmuş malların satılması, işlərin yerinə yetirilməsi, xidmətlərin g stərilməsinə g rə satılmış malların, yerinə yetirilmiş işlərin, g stərilmiş xidmətlərin qiymətinin 100 faizi miqdarında;

lazımi xəbərdarlıq nişanı olmayan, həm inin təhl kəsiz istifadə qaydaları və şəraiti barədə məlumat vərəqi olmadan satılan təhl kəli mallara (zəhərlər, kimyəvi preparatlar, partlayıcı və yanğın təhl kəli maddələr və s.) g rə satılmış malların qiymətinin 50 faizi miqdarında;

nəzarət olunmalı məhsulun m vafiq d vlət nəzarəti orqanlarından gizlədilməsinə g rə satılmış malların, g r lm ş işlərin, g stərilmiş xidmətlərin qiymətinin 100 faizi miqdarında;

malların (işlərin, xidmətlərin) sertifikatlaşdırma qaydalarının sertifikatlaşdırma zrə orqan və sınaq laboratoriyaları (mərkəzləri) tərəfindən pozulmasına g rə sertifikatlaşdırma zrə işlərin qiymətinin 2 misli miqdarında, istehsal ı (icra ı, satıcı) tərəfindən pozulmasına g rə isə sertifikatlaşdırma qaydası pozulmaqla satılmış malların (işlərin, xidmətlərin) qiyməti miqdarında.

Sertifikatlaşdırma zrə m əssisə və orqanların rəhbərləri yuxarıda g stərilmiş pozuntulara g rə məsuliyyət daşıyır və vəzifə maaşının 3 misli miqdarında cərimə olunurlar.

Bu maddədə nəzərdə tutulmuş cərimənin dənilməsi istehsal ını (icra ını, satıcını) standartların, normaların, qaydaların pozulması, m qavilə şərtlərinin yerinə yetirilməməsi nəticəsində istehlak ılara dəymiş ziyanın dənilməsindən azad etmir.

2. Cərimələrin 50 faizi d vlət b dcəsinə, 35 faizi yerli b dcəyə, 15 faizi isə cəriməni tətbiq edən istehlak ıların h quqlarının m dafiəsi zrə d vlət orqanlarının hesabına k r l r.

3. Malların (işlərin, xidmətlərin) istehsal ıları (icra ıları, satıcıları) istehlak ıların h quqlarının m dafiəsini həyata ke irən d vlət orqanları g stərişlərinin tamamilə, yaxud qismən etibarsız sayılması, ya da cərimə qoyulması haqqında qərarın ləğvi, yaxud dəyişdirilməsi barədə məhkəməyə m raciət etmək h quqları vardır.

Verilmiş ərizəyə məhkəmə tərəfindən baxıldığı d vrdə məhkəmə, g stərilən aktların icrasının dayandırılması haqqında qərar ıxarmayıbsa, g stərişlər və cərimə qoyulması haqqında qərarlar dayandırılmır.

 

[24] 10 iyun 2005-ci il tarixli 925-IIQD n mrəli Azərbaycan Respublikasının Qanunu (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2005-ci il, № 8, maddə 684) ilə 27-ci maddənin 1-ci bəndinin ikinci abzasında "İctimai birliklər haqqında" Azərbaycan Respublikasının Qanunu" s zləri "m vafiq qanunvericilik" s zləri ilə əvəz edilmişdir.

 




Səhifəmizdə hər hansı səhv və ya qeyri-dəqiq məlumat gördükdə, həmin mətni seçib
Ctrl+Enter düymələrini sıxaraq bu barədə bizə məlumat verməyinizi xahiş edirik.


Mükafatlar və nailiyyətlər

Azərbaycan Respublikası Vergilər Nazirliyi
2002 - 2019

* Diqqət! Elektron müraciətlərinizi (təklif, ərizə, şikayət) səhifəmizin "Onlayn müraciətlər" bölməsi vasitəsilə təqdim etməyiniz xahiş olunur.